Posty

Wyświetlanie postów z marzec, 2018

5. religia celtów

5. 8. 2. 7. 1. wojna, bóstwa militarne

wojna, oprócz zdobywania kobiet, była najważniejszym zajęciem celtyckich bogów/królów. nic w tym dziwnego, ponieważ co i rusz jakieś nowe plemię bogów/olbrzymów najeżdżało na ziemie zajęte przez inne plemię.
lugh przedstawiany był jako młody mężczyzna z włócznią i procą. włócznia przeznaczenia została wykuta przez kowala z falias dla lugha, aby użył jej w walce z balorem. ten kto ją trzymał wygrywał każdą bitwę. jej mistrzem mądrości był esras.
dagda miał bezdenny kocioł, zdolny wykarmić armię. miał harfę z dębu, która była używana do wydawania rozkazów podczas bitwy.
wierzono, że manannan może stworzyć iluzję floty ze strączków grochu aby odstraszyć potencjalnych najeźdźców. camulos był bogiem wojny remów. jego miecz był niezwyciężony.
teutates był emanacją boga wojny. dian (przemoc) był synem carman, bogini złej magii. maponos był przedstawiany w postaci wojownika. aeron był bogiem wojny lub rzezi (brytowie).
gwyn ap nudd, bóg wojny, prowadził wojnę …

5. religia celtów

5. 8. 2. 7. zajęcia

dagda znany był jako ruaidh rofhessa (czerwonowłosy doskonałej wiedzy) – posiadał tajemną wiedzę doskonałą. lugh miał przydomek samildanach (wszechstronny w każdej sztuce), był patron poetów.
tu być może jest miejsce, aby wspomnieć o inteligencji trickstera (?) aegnusa. kiedy dagda pominął go przy podziale sid, aengus zapytał ojca, czy może zamieszkać w bru przez dzień i noc. ojciec zgodził się na to nie kojarząc, że syn nie sprecyzował, czy chodzi mu o jeden dzień i noc. w ten sposób aengus objął bru na wieczność. rolę trickstera mógł pełnić także manannan (?).
beag posiadała magiczną studnię strzeżoną przez trzy córki, fionnowi mac cumhail udało się napić z tej studni.
łosoś mądrości jadł żołędzie z drzewa wiedzy u brzegu rzeki boyna lub sionna. w ten sposób nabył cała wiedzę świata.
fintan ma bochra przeżył potop, żył 5500 lat po potopie i był doradcą królów, ponieważ był skarbnicą wiedzy i historii. wiedzą wymienił się z sokołem, który urodził się tego samego dnia c…

5. religia celtów

5. 8. 2. 5. bogactwo/bieda

trzy matrony to postacie dojrzałych kobiet, karmiących niemowlęta lub trzymających rogi obfitości lub kosze z owocami. także epona, jako bogini bogactwa i urodzaju, była przedstawiana z rogiem obfitości. rosmerta, nie gorsza od poprzednich, była przedstawiana w długiej sukni z rogiem obfitości.
dagda był bogiem obfitości, jego kocioł był bezdenny i zdolny wykarmić armię. dagda miał dwa wieprze, z których jeden był zawsze żywy, a drugi zawsze gotowy do upieczenia. wieprze były wiecznie obsypane owocami drzewa.
amaethon był kojarzony z obfitością, której źródło leży poza widzialnym światem. nisien był spokojny i hojny.
nodens miał moc odnajdywania i odzyskiwania porzuconego mienia.
w czasach rządów conaire’a i mora było spokojnie, lasy zapewniały obfitość orzechów, małe drzewa uginały się pod wielkimi owocami, a "wiatry nie brały włosów bydła od połowy jesieni do połowy wiosny” (?).
za panowania tigernmasa doszło do pierwszego wytopu złota przez mistrza uchadan…

5. religia celtów

5. 8. 2. 2. 3. fallicyzm

dagda, ityfalliczny gigant z maczugą, przedstawiany był żartobliwie jako rubaszny grubas, któremu spod kusego ubioru wystają pośladki i wielki fallus.
fergus ii mac roich opisywany był jako pełen seksualnej potęgi. "kamień przeznaczenia" stojący na wzgórzu tara jest nazywany fallusem fergusa.
5. 8. 2. 2. 4. pijaństwo, alkohol
govannon był nieśmiertelnym piwowarem, jakkolwiek celtowie pijali zapewne więcej wina niż piwa i bardziej je sobie cenili, gdyż występuje ono częściej w mitach. lasair miała przydomek "palące wino".
kiedy midir zakochał się w etain, jego żona fuamnach przemieniła etain w muchę, po czym wywołała potężny wiatr, który sprawił, że mucha wpadła do butelki z winem, które wypiła kobieta w ciąży, przez co etain odrodziła się.
za panowania fiachy ii finscothach każda równina obfitowała w kwiaty i białą koniczynę. te kwiaty wyciskano do białych naczyń, bo zawierały wino. za panowania finnachty i spadł śnieg o smaku wina, który poczern…

5. religia celtów

5. 8. 2. 2. 2. płodność i przyjemność, w tym ciało i wizerunki bogów (cz. 2)

druid fear doirche zamienił sadb w łanię, ponieważ odrzuciła jego zaloty. kiedy fionn wracał z polowania natknął się na piękną łanię. po szaleńczej gonitwie dopadły ją ogary bran i sceolan i zacząły się do niej łasić. fionn zabrał łanię do swojej siedziby w almu, gdzie po zmierzchu zamieniła się w sadb. zaszła w ciążę. pewnego dnia fionn wyruszył z wyprawą, aby pomóc cormacowi mac airtowi. wtedy fear doirche przybrał postac fionna, wywabił sadb z almu i zamienił w łanię. siedem lat później podczas polowania bran i sceolan znalazły i broniły jelonka przed innymi psami. fionn poznał syna i zabrał go do almu. to był oisin.
conchobar iii mac nessa, który był w związku małżeńskim, zakochał się w deirdre. był już starym człowiekiem więc deirdre odrzuciła z odrazą jego zaloty i uciekła z młodym przystojnym wojownikiem noise, synem siostry conchobara. conchobar zabił noise i poślubił deirdre, która popełniła samobójstw…

5. religia celtów

5. 8. 2. 2. 2. płodność i przyjemność, w tym ciało i wizerunki bogów (cz. 1)


ten wątek jest w mitologii celtyckiej bardzo mocno rozbudowany. jest to spowodowane tym, że do mitologii zaliczono żywoty królów celtyckich, a także bohaterów przeżywających niezaspokojone pożądanie i uczucie miłości. widać tu początki miłości dworskiej opisywanej i wychwalanej przez poezję prowansalską.
lugh przedstawiany był jako mężczyzna wiecznie młody, przystojny, pełen życia i energii. w rękach trzymał włócznię i procę. ku jego czci obchodzono święta lughnasad. cermait został zabity przez lugha za romans z jego żoną.
maponos był bogiem młodości. niamh znaczy piękna. imię bogini plur nam mban (córka namh) znaczy „kwiat kobiecości”.
rosmerta nienawidziła instytucji małżeństwa.
głównym zadaniem aine, bogini miłości, było zachęcanie ludzi do miłości. zakochany w niej śmiertelnik król munsteru ailill olom próbował ją zgwałcić. aine zabiła go czarami.
lasair miała długie, czarne włosy, nosiła srebrną koronę,biżuter…

5. religia celtów

5. 8. narodziny, życie, śmierć

5. 8. 2. życie
5. 8. 2. 1. narodziny
boginiami narodzin były trzy matrony.
5. 8. 2. 1. dola, los, przeznaczenie
brak w mitologii celtyckiej przekazów podobnych do tych, które istnieją w mitologii słowiańskiej, o demonach, boginiach lub wróżkach, które pojawiały się w momencie narodzin i wyznaczały los noworodka. fatalizm u celtów przejawia się raczej z pewnego rodzaju klątwach, zwanych geis, które były rzucane tu i ówdzie, i od których można było uwolnić się jedynie przez wykonanie szeregu skomplikowanych zadań, o geis piszę więcej w rozdziale poświęconych magii.
według przepowiedni (geis) balor miał zostać zabity przez wnuka. aby temu zapobiec, uwięził córkę ethlinn w kryształowej wieży. cian z pomocą druidkibirog dostał się do wieży. kiedy urodził się wnuk balora lugh, balor wrzucił go do morza. birog uratowała lugha i oddała pod opiekę manannn mac lira. opiekunką lugha została tailtiu. w bitwie pod magh tuireadh balor został zabity włócznią rzuconą przez lu…

5. religia celtów

5. 7. 2. rośliny, rolnik, pasterz

arduinna i abnoba były boginiami lasów. beli był znany w irlandii jako święte drzewo. esus był przedstawiany jako postawny mężczyzna ścinający drzewo. składano mu ofiary (przede wszystkim ludzi) wieszając je na drzewie. jeden z rodzajów sidhe strzeże lasów. ścięcie świętego drzewa karane było śmiercią.
amaethon ukradł arawnowi psa, czajkę i kozła sarny, co doprowadziło do cath godeau ("bitwy drzew") pomiędzy bogami świata podziemnego mag mell a dziećmi don. podczas bitwy pod cath godeau gwydion zamienił drzewa w wojowników i wygrał.
harfa dagdy była wykonana z dębu, miał też dwa wieprze, z których jeden był zawsze żywy, a drugi zawsze gotowy do upieczenia. oba wieprze były wiecznie obsypane owocami drzewa (żołędziami?).
siedem drzew wróżby, z których robiono siedem talizmanów to jabłoń (nieśmiertelność), dąb, ostrokrzew, wierzba, brzoza, leszczyna i olcha.
ścinanie jemioły traktowano jako obrzęd w dniu zimowego przesilenia dnia z nocą i na przeł…

5. religia celtów

5. 7. 1. 5. kryptydy

fomorianie byli półludźmi i półpotworami morskimi.
amergin mac eccit zabił ellena trechenda, trzygłowego potwora z jaskini cruachan.
conn stu bitew dowiedział się, że potwór aillen zabija w tarze każdego usypiając go muzyką. aillen spalił pałac ognistym oddechem. conn przyłożył włócznię do czoła potwora i odparował płomień aillena. było to możliwe ponieważ miał na sobie magiczny płaszcz.
teirnyon miał najpiękniejszą klacz w królestwie. klacz źrebiła się co roku w nocy beltane, a jej źrebię znikało. teirnyon postanowił zdemaskować porywacza. zaczaił się i kiedy klacz powiła źrebaka zobaczył wielką łapę sięgającą po niego. odciął ją i wybiegł na zewnątrz, ale nie zdołał złapać potwora.
dylan był istotą morską i natychmiast po urodzeniu przeniósł się w odmęty oceanu.
beithir był bliżej nieokreślonym dzikim stworem szkockim nawiedzającym jaskinie i progi skalne. mógł mieć długi ogon.
gae bulg, włócznia cuchulainna była zrobiona z kości potwora morskiego, który został zabity …