Posty

Wyświetlanie postów z maj, 2020

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 11. 3 bohaterowie związani z wodą

pierwszy cesarz chin qin shihuang wysłał ludzi na poszukiwanie trzech magicznych gór (lub wysp) penglai, yingzhou i fangzhang, na których mieszkali bogowie, po eliksir nieśmiertelności. wyprawa nie udała się, a cesarz kazał utworzyć przy swoim pałacu jezioro i usypać na nim trzy wzgórza. to jezioro qin shihuang i wzgórza w parku bahai w zakazanym mieście.
cesarz huizong (1102-1126) uważał, że powódź jest dziełem smoka, poprosił niebiańskiego mistrza zhang jixiana, aby przywołał guan yu i poprosił go o pokonanie smoka.
qu yuan (340-278 pne), bóstwo o nieokreślonej płci, występowała przeciwko wojnom, za co musiał udać się na wygnanie. zrozpaczony popełnił samobójstwo w proteście przeciwko politycznemu zepsuciu topiąc się w rzece miluo. próby ratowania go i poszukiwanie jego ciała przez rybaków dały początek wyścigom smoczych łodzi w czasie święta duanwujie.

20. 11. 8. bohaterowie związani z ogniem

kowal deng próbował przez rok bezskutecznie odlać dzwo…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 10. 4. taniec

taniec związany jest z magią i rytuałami szamańskimi.
ceremonialny krok taneczny kapłanów taoistycznych yu stosowany podczas składania ofiar, polega na stawianiu stóp w określonej kolejności po dziewięciu polach kwadratu. krok yu wywodzi się z rytuałów szamańskich naśladujących chód ptaka. według legendy wynalazł go yu, który uśmierzył wody potopu przebrany za niedźwiedzia. krok yu stanowi wzór dla techniki pracy nóg w wushu, taijiquam i chodu aktorów w przedstawieniach opery pekińskiej.
"mali ludzie" nauczyli członków plemienia saisiyat tańca.
podczas święta latarni istotnym elementem jest taniec.
ceremonie pogrzebowe ludów gelao i shui obejmują także tańce.
wielkie święta yifan ku czci przodków obejmowały tańce (mulam).
taniec lwów, widowisko taneczne odgrywane podczas różnych świąt (w tym chińskiego nowego roku), przywędrował z persji. przy głośnym akompaniamencie bębnów i innych instrumentów w tańcu bierze udział pięciu mężczyzn, z których czterech ubier…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 10. 3. muzyka, instrumenty muzyczne

zhuanxu dał początek muzyce.
muzyka to jedna z czterech sztuk, które powinien opanować człowiek wykształcony (konfucjanizm).
kulturalny człowiek powinien znać sześć sztuk, w tym muzykę (zhou li).
yuejing (księga muzyki), szósta kanoniczna księga pięcioksięgu konfucjańskiego, zaginęła ok 250 pne.
księga pieśni zachodnich zhou to najstarszy tekst zawierający wzmianki o muzyce. księga wspomina o istnieniu siedmiostrunowego instrumentu szarpanego, pierwowzoru cytry guqin. instrument ma drewniane pudło rezonansowe i jedwabne struny. umiejętność gry na guqin była jedną z czterech podstawowych umiejętności uczonych w chińskim szkolnictwie. wymiary instrumentu w chińskich miarach symbolizują 365 dni roku, pięć strun to pięć żywiołów. szóstą strunę dodał król wen po stracie syna, miała brzmieć smutno, król wu dodał siódmą strunę by zagrzać żołnierzy do walki, ma brzmieć mocno i zdecydowanie, 13 innych elementów symbolizuje 13 miesięcy.
muzyka to narzędzie w…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 10. 2. 4. obrzędy i zwyczaje nie związane z porami roku

dajiao (wielka ofiara) - święto na cześć wspólnoty taoistycznej obchodzono co ok 6 lat w pekinie, hongkongu i na tajwanie. pomiędzy dajiao obchodzono mniejsze święta poświęcone wielkiej ofierze, np 1980 w gaoxiong, 1984 - w tainanie, w 1998 - w tajpej na cześć lu dongbina.
święto smoczych łodzi (daunwujie) odbywa się 5 dnia 5 miesiąca. wyścigi smoczych łodzi są także częścią chińskiego nowego roku. legenda mówi o poecie qu yuanie, który rzucił się w nurt rzeki miluo na znak protestu przeciwko korupcji i niesprawiedliwości władzy. na drzwiach wiesza się papierowe amulety i rzuca petardy, aby odpędzić złe duchy. tradycyjną potrawą są nadziewane głożyną pospolitą kulki z ryżu owinięte w liście bambusa (zongzi). zongzi wrzuca się także do wody jako pożywienie dla duszy qu yuana. kulminacyjnym punktem uroczystości są wyścigi smoczych łodzi. używa się łodzi wiosłowych z załogą do 12 wioślarzy . na dziobach mają wyrzeźbione smoki. tem…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 10. święta, zwyczaje, obrzędy

20. 10. 1. święta

20. 10. 2. obrzędy, rytuały, zwyczaje

20. 10. 2. 1. wiosna

qingmingjie (święto zmarłych) odbywa się 106 dnia po zimowym przesileniu. rytuały mają na celu złagodzić niedogodności życia pozagrobowego. przed świętem uprząta się groby, grabi liście, pieli chwasty. przy grobie zbiera się cała rodzina. najstarszy członek rodziny zapala świeczniki i trociczki, a przed kamieniem grobowym umieszczana jest miska z rytualnym posiłkiem dla zmarłych. pali się polane winem papierowe pieniądze i odpala petardy. wszyscy składają hołd bijąc trzy razy czołem o ziemię. symboliczne ofiary składane są okolicznym bóstwom i błąkającym się w pobliżu nieznanym duchom. nakarmione dusze sprzyjają ludziom i nie prześladują ich.

20. 10. 2. 2. lato, jesień

japońskie święto tanabata obchodzone jest 7 lipca, gdy zbliżają się do siebie wega (zhinu) i altair (niulang) przedzielone drogą mleczną. święto wywodzi się z chińskiej mitologii i chińskiego festiwalu pochwały umie…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 9. 8. cuda

cuda musiały się zdarzać zwłaszcza taoistom, skoro na morzu wschodniochińskim istniała penglai - wyspa cudów.

20. 9. 9. okultyzm, spirytyzm, ezoteryka, parapsychologia

feng shui wiąże się z geomancją, dotyczy rozkładu miast, wsi, budynków, zakłada wpływ kształtu na otoczenie i wpływ symboli i miejsc kultu na otoczenie, wiąże się z ochroną przed złymi duchami. siedziba człowieka, miejsce jego pochówku, miejsce kultu (świątyni), musi być tak usytuowane, by natura wokół wywierała jak najlepszy wpływ na mieszkających. dodatkowo zamieszkujące przyrodę duchy powinny czuć się dobrze i wspierać żyjących.
doktryna szkoły huang-lao, stanowiącej połączenie taoizu z mistycyzmem, alchemią, wróżbiarstwem i geomancją, została odrzucona, ale jej myśli zostały przejęte przez taoizm.
w alchemii taoistycznej system synkretycznych doktryn i praktyk ezoterycznych prowadził do zespolenia z dao i osiągnięcia nieśmiertelności.
li jixiong potrafił leczyć na odległość (haizi dao).

20. 9. 12. mesjani…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 9. 7. prześladowania religijne

qin shi huang, pierwszy cesarz chin, w latach 213-206 pne zarządził palenie ksiąg, głównie konfucjańskich (księgi były wówczas bambusowymi deszczułkami). 460 uczonych kazał "zakopać żywcem".
han yu występował ostro przeciwko taoizmowi i buddyzmowi. w 819 opublikował antybuddyjski pamflet "kość buddy" i został zesłany. po zmianie na tronie cesarskim wrócił do łask i do stolicy.
w 1937 na tajwanie japończycy usunęli ze świątyń taoistycznych wróżbitów i geomantów feng shui. niszczono świątynie nazywając to "wysyłaniem bogów do nieba".
po dojściu do władzy komunistów w 1949, wytępiono w chinach wyznawców yiguandao za współpracę z kuomintangiem. yiguandao odrodziło się na tajwanie.
w czasie rewolucji kulturalnej uznano zwyczaj umieszczania na drzwiach podobizn menshen, bóstw chroniących domostwa przed złymi duchami, za burżuazyjny zabobon. winnych karano.
falun gong liczyła w końcu lat dziewięćdziesiątych 70 mln wyznawców. part…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 9. 6. 2. modlitwy/mantry

na świętej górze tai shan cesarz składał u podnóża góry pismo z tekstem modlitwy o pomyślność poddanych (taoizm).
do smoków modlono się o deszcz.
do xiwangmu modlono się podczas suszy i epidemii.
podczas corocznych ceremonii błagalnych do bachy modlono się, aby chronił pola przed szkodnikami. społeczność opłacała wędrownych muzyków, którzy przy wejściu do wsi lub na głównej ulicy miasta przez pół dnia bili w bębny i odmawiali modły.
narośla na drzewach czi-czi (miłorząb dwuklapowy) czczone są jako symbole płodności i urodzaju. chinki modlą się pod nimi o liczne potomstwo i o pokarm dla niemowląt.
sekta tiandijiao zaleca powtarzanie mantry 20 słów.

20. 9. 6. 3. grzech, pokuta

taoizm i konfucjanizm nie wypracował pojęcia grzechu, czy pokuty w sensie religijnym. możemy natomiast mówić o napomnieniach, wskazaniach etycznych, które zostały opisane w podrozdziale etyka.
sekta tiandijiao zaleca przestrzeganie przykazań, między innymi współczucie innym i pomoc innym…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 9. 6. pobożność, religijność

pobożność chińczyków była dosyć specyficzna. koncentrowała się na kulcie przodków, z którego wyrastały zasady konfucjańskiejnabożności synowskiej.
z drugiej strony owa nabożność synowska była hasłem, pod które dało się podłączyć szacunek do władzy i cesarza, którego mandat do sprawowania władzy wynikał z nadania niebios.
podczas ceremonii stosowano koutou - gest szacunku dla bóstwa poprzez uklęknięcie i oddanie trzykrotnego pokłonu.
taoizm głosił dążenie do nieśmiertelności poprzez niedziałanie, czyli zgodę na zastany świat i dążenie do osiągnięcia dao, stopienie się w jedno z istotą wszechświata.
yu, legendarny założyciel dynastii xia uchodził za wzór pobożności.
yiguandao nakazywało kultywowanie własnej wiary.
w plemieniu mosuo bracia matki podklanu siri są odpowiedzialni za życie religijne.

20. 9. 6. 1. msza, liturgia, rytuał, ceremonia

główny szaman przewodniczył rytuałom związanym ze złowieniem pierwszej ryby na wiosnę i upolowaniem pierwszej gęsi na…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 6. liczby, numerologia (cz 2)





Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 6. liczby, numerologia (cz 1)





Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 6. liczby, numerologia - suplement - systemy liczbowe
ten podrozdział powinien się pojawić już w części 4, poświęconej tematom okołoreligijnym, ale wtedy jeszcze nie zdawałem sobie sprawy, że i ich pochodzenie może mieć korzenie w religii ludów stosujących systemy numeryczne/liczbowe.
wobec tego naprawiam ten błąd.



Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 5. 2. wróżenie za pomocą madżonga (cz 2)





Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 5. 2. wróżenie za pomocą madżonga (cz 1)

madżong to gra dla czterech osób. zestaw do gry składa się ze 144 kamieni podzielonych na kolory, bambusy, monety, znaki, wiatry, smoki, kwiaty, pory roku itp. kamienie używane są także do wróżenia dwiema metodami: małą i wielką.
niżej podaję zasady wróżenia przy pomocy metody małej.




Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 5. 1. wróżenie na podstawie 64 heksagramów (cz 2)






Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 5. 5. 1. wróżenie na podstawie 64 heksagramów (cz 1)

księga yijing była używana do bibliomancji, pw przez władców dynastii zhou, przy sprawowaniu władzy, organizowaniu ceremonii i wypraw wojennych, składa się z 64 rozdziałów poświęconych 64 heksagramom składającym się z sześciu linii ciągłych lub przerywanych podzielonych na trygramy (których jest osiem). linie przerywane i ciągłe symbolizują yin i yang, a ich układ przemiany.
w świątyniach taoistycznych można wylosować jeden z 64 patyczków wskazujących jeden z yijing. kapłan lub wróż wyciąga karteczkę z tekstem i za drobną monetę odczytuje co jest na niej napisane i interpretuje zapis zgodnie z intencją osoby, której wróży. pełna wróżba wymaga wylosowania ośmiu heksagramów.


Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 9. 5. 3. tabu, przesądy

na tajwanie stosowano różnorodne tabu w celu okiełznania sił przyrody.
liczne tabu związane z połowem ryb i z żeglugą przestrzegał lud yami.
jedzenie mięsa węża jako zwierzęcia totemicznego było objęte tabu (paiwan).
gra pov pomiędzy osobami z tego samego klanu stanowi tabu (hmong).
karykatury smoków są tabu.
cangjie jest czczony przez starszych uczniów, którzy dotykają stel mu poświęconych mając nadzieję na poprawę pisma.
jeżeli kot myje pyszczek to znak, że będzie padać.
w chinach mamy do czynienia z tetrafobią, strachem przed cyfrą 4, ponieważ słowo cztery przypomina słowo śmierć. czwórka jest unikana podczas świątecznego urlopu, podczas choroby. liczby 14, 24, 74 są uważane za bardziej pechowe niż 4, gdyż 14 brzmi jak chcieć śmierć, 24 jak łatwa śmierć, 74 jak pewna śmierć !
wang chong (27-ok 97-100) ostro krytykował przesądy.

20. 9. 5. 4. ofiary, kozioł ofiarny

ceremonie ofiarne są ważne ponieważ stanowią element kultury, zwłaszcza te poświęcone przodkom …

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

20. 9. 5. magia, czary

na górze kunlun jest kraina czarów o nazwie xuanpu.
sun wukong narodził się z kamiennego jaja u początku czasu i posiada liczne nadprzyrodzone moce. może przybierać różnorodne postacie i kształty.
nieśmiertelni to święci, mężczyźni i kobiety, którzy za życia posiedli nadprzyrodzone zdolności (np alchemicy), a po śmierci stali się bogami (taoizm).
idąc za wskazówką, którą otrzymał w wizji sennej, zhang guolao spotkał li tieguaia, który dał mu magiczną pigułkę ożywiającą martwe ryby. gdy zazdrośni rybacy chcieli mu ją odebrać, połknął ją i uzyskał nieśmiertelność (taoizm).
za pomocą praktyk magicznych można osiągnąć cielesną nieśmiertelność połączoną z umiejętnością latania (???) (taoizm).
zjawiska nadprzyrodzone nie istnieją (xunzi).
20. 9. 5. 1. sabaty, zloty
jakieś sabaty i zloty demonów odbywały się w chinach, gdyż przekaz mówi, że huang di przybył na zgromadzenie demonów na górze tai shan wozem zaprzężonym w słonie i sześć smoków jiaolong.

2. 9. 5. 2. praktyki ma…

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 4. 5. święte księgi, świadectwa pisane





Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 4. 4. geograficzne centra kultu (cz 2)







Waldemar Mierniczek

20. religie chin (bez tybetu, mongolii wewnętrznej, sinciangu, mandżurii), taoizm, konfucjanizm, falun gong

Obraz
20. 9. 4. 4. geograficzne centra kultu (cz 1)





Waldemar Mierniczek