5. religia celtów

5. 6. 4. półbogowie, herosi, olbrzymy

 

bogowie, herosi, bohaterowie i olbrzymy to w mitologii celtyckiej w zasadzie jedno i to samo, dlatego wybór i podział w tym rozdziale na herosów i olbrzymów ma charakter umowny.

 

5. 6. 4. 1. półbogowie, herosi, bohaterowie

 

nuada był herosem i królem irlandii z plemienia dananian. w bitwie na mag tured pokonał firbolgów. ponieważ utracił rękę, usunięto go z tronu jako kalekę. królem został bres, władca fomorian. dananianie postanowili przywrócił swego króla na tron. lekarz dian cecht i kowal creidnhe sporządzili dla niego srebrną dłoń. bres został wygnany, nuada poprowadził swój lud do walki z fomorianami w drugiej bitwie na mag tured. po jego stronie walczyli lugh, dagda, ogma. fomorian prowadził balor. balor uśmiercił nuadę ścinając mu głowę. wtedy lug wybił balorowi oko, które spadło między fomorianami i zabijało ich spojrzeniem. trzej herosi (lugh, dagda i ogma) wdarli się do morskich siedzib wrogów i odzyskali skradzioną harfę dagdy. dźwięki harfy uśpiły fomorian. ich rządy nad irlandią zostały obalone. 

cu roi był herosem munsteru, bogiem zamienionym w człowieka. jego siedzibą była forteca przemieszczająca się po zaświatach, do której wejście znikało po zachodzie słońca. briccriu podpuścił trzech ulsterczyków cuchulainna, conalla i loegaire’a do współzawodnictwa o curad-mir, porcję mięsa przeznaczoną dla najodważniejszego wojownika. współzawodnictwo wygrywał cuchulainn, ale pozostali nie chcieli uznać wyniku zawodów. cu roi, przeistoczony w olbrzyma uatha, wyzwał pozostałych na pojedynek polegający na ścinaniu głów. kiedy conall i loegaire ścięli mu głowę, nasadził ją z powrotem na szyję. kiedy przyszła ich kolej, conall i loegaire uciekli. cuchulainn odważnie nadstawił głowę. cu roi wyjawił kim jest i ogłosił cuchulainna największym bohaterem irlandii. po latach doszło do ostatniego konfliktu pomiędzy cu roi’em i cuchulainnem. konflikt zakończył się porażką cu roi’a, ponieważ wydała go jego własna żona blathnat. 

herosem ulsteru był cuchulainn. był śmiertelnikiem. jego magiczna włócznia nazywała się gae bulg. nieostrożnie obchodząc się tak zwanym sliotarem zabił psa należącego do kowala culanna. w konsekwencji zajął miejsce psa i pilnował przełęczy w ulsterze. jego imię oznacza pies culanna. sztuki walki uczyła go scathach. jego nauczycielem był fergus, który został jego ojcem zastępczym. 

artur (pierwowzór króla artura od okrągłego stołu) i jego rycerze podróżowali przez annwn, szukali magicznego kotła, który był w posiadaniu dziewięciu dziewic, z wyprawy powróciło siedmiu rycerzy. 

półboskim herosem był cermait z plemienia dananian.

 

5. 6. 4. 2. olbrzymy

 

olbrzymami byli surtr - bóg ognia oraz dagda - ityfalliczny gigant z maczugą, która mogła zabić dziewięciu ludzi jednym uderzeniem. dotknięcie nią przywracało zabitym życie. 

fomorianie byli rasą gigantów zamieszkujących irlandię przed przybyciem dananian, mieli jedną nogę i jedną rękę. 

pomiędzy fomorianami a dananianami zdarzały się małżeństwa, królami fomorian byli balor i bran błogosławiony, syn lira, który był także królem brytanii. 

calatin, druid z rasy gigantów fomorian, pozostający na usługach medb brał udział w walce z cuchulainnem. w walce brali udział także jego dwaj synowie, którzy nie mieli lewej ręki i prawej nogi, ale skutecznie miotali zatrute oszczepy. cuchulainn ich zabił. żona calatina urodziła trzy córki, które straciły po jednym oku za cenę uzyskania wiedzy o sztuce magii. to one omamiły czarami cuchulainna, żeby ruszył na samotną walkę z najeźdźcami. gdy jechał w rydwanie spotkał trzy odrażające kobiety, które gotowały przy drodze mięso psa i zaprosiły go do skosztowania ofiary. cuchulainn nie mógł odmówić. kiedy wziął psią łopatkę z garnka, jego ręka i ramię osłabły. dalej wyruszył w rydwanie powożonym przez woźnicę laega. 

fergus ii mac roich został opisany jako olbrzym pełen seksualnej potęgi. kiedy dworzanin oiliolla i mora rzucił włócznią w fergusa trafiając go w klatkę piersiowa, ten oderwał włócznię, zabił ogara oiliolla, po czym zmarł. 

glasne i menn byli śniadzi i ogromni. mieli miękkie figlarne oczy, bure tuniki ze srebrnymi szpilkami i miecze z rogami baranimi. ich brat celtchair o szorstkim obliczu i oczach jabłka był gniewny, straszny, brzydki, wielkouchy, miał czerwone kończyny, wielki brzuch, duże wargi, szorstkie szare włosy, nosił pasiasty, szary płaszcz, żelazny szpikulec w płaszczu między ramionami, szorstką trójpasiastą tunikę, żelazny miecz, brązową tarczę, wielką szarą włócznię.

 

 

Waldemar Mierniczek