5. religia celtów

5. 7. 1. 3. kopytne

 

cernunnos to „rogaty bóg”, z rogami lub porożem jelenia, na szyi nosił torkwes. amaethon ukradł arawnowi psa, czajkę i kozła sarny, co doprowadziło do cath godeau ("bitwy drzew") pomiędzy bogami świata podziemnego mag mell a dziećmi don. 

sadb została zamieniona przez druida feara doirche w łanię za to, że odrzuciła jego zaloty. fionn wracał z polowania i natknął się na piękną łanię, po szaleńczej gonitwie dopadły ją ogary bran i sceolan i zacząły się do niej łasić. fionn zabrał ją do swojej siedziby w almu, gdzie po zmierzchu zamieniła się w sadb. zaszła w ciążę. kiedy fionn wyruszył na pomoc cormaowia mac airtowi, fear doirche przybrał postac fionna, wywabił sadb z almu i zamienił w łanię. siedem lat później podczas polowania bran i sceolan znalazły jelonka, którego broniły przed innymi psami. fionn poznał syna i zabrał go do almu. to był oisin (jelonek). 

goewin poskarżyła się mathowi, że gilfaethwy ją zgwałcił. math zamienił gwydiona i gilfaethwy’ego w zwierzęta. gwydion co roku stawał się po kolei jeleniem, lochą i wilkiem, a gilfaethwy łanią, dzikiem i wilczycą. każdego roku rodziło się nowe dziecko. troje z nich math zamienił w ludzi. 

beli troszczył się o owce i bydło. boann była kojarzona z białą świętą krową. za rządów fiachy iii finnailchesa bydło w irlandii miało białe głowy, a za panowania cairbre i cinncaita bydło nie dawało mleka. natomiast w czasach panowania conaire’a i mora bydło pasło się bez dozorców, "zaś wiatry nie brały włosów bydła od połowy jesieni do połowy wiosny". 

podczas święta beltane (1 maja) zapalano ogniska oczyszczające i zmuszano bydło do przejścia miedzy nimi przed wyjściem na pastwisko. crom cruach miał dostawać podczas święta samhain co trzecie dziecko. w zamian za tą ofiarę miał zapewnić dobrą pogodę, urodzaj, obfite plony i pomyślną hodowlę bydła. 

eithne thaebfhota, córka cathaira, została wychowywana przez gościnnych mieszkańców leinsteru właścicieli wielu stad bydła. synowie cathaira wykorzystali gościnność buchetów, tak że zostali oni z jednym bykiem i siedmioma krowami. bucheci wraz z eithe musieli zamieszkać w chacie w lesie. 

lugh postanowił wykonać 300 drewnianych krów i napełnić je gorzkim, toksycznym, czerwonym płynem, który "wydojono" do wiader. ten płyn zaoferowano do wypicia bresowi, a on zobowiązany do gościnności, wypił i zmarł. 

lugaid vi macconn został wygnany z tary przez cormaca ulfadę za wydanie niesprawiedliwego wyroku na bennaid, szpitalniczkę, której owca nielegalnie pasła się na farbownikach królowej. 

dagda miał dwa wieprze, z których jeden był zawsze żywy, a drugi zawsze gotowy do upieczenia. atrybutem arduinny, bogini lasów i polowania, był dzik. 

gwydion okradł pryderi (króla dyfedu) ze świń. pojedynek między nimi nie był uczciwy, gwydion wspomagał się czarami i zgładził pryderi'ego. to spowodowało, że math wyruszył na wojnę. 

mac da tho miał pięknego psa i ogromną świnię. wiele osób, w tym conchobar iii mac nessa i medb chcieli mieć te zwierzęta, wobec tego mac da tho wyprawił ucztę. zabił na nią świnię, a o psa pokłócili się conchobar z medb. 

twrch trwych, który był królem zamienionym za grzechy w odyńca, miał między uszami grzebień, nożyce i brzytwę. jednym z zadań wyznaczonych przez olbrzyma yspaddadena culhwchowi, gdy starał się o rękę jego córki olwen, było zdobycie tych przedmiotów. w ich zdobyciu pomógł mabon, który poszczuł dzika psem i wyrwał spomiędzy jego uszu brzytwę. 

roc wskrzesił syna diarmunda w postaci zaczarowanego dzika. podczas polowania psy nacierające na niego uciekły spłoszone. strzały nie imały się jego głowy, a miecz pękł na dwoje. dzika zabił aengus. diarmund wykrwawił się na śmierć. kiedy konającego znalazł fionn mac cumhail, odmówił przynienia mu wody. graine nie mogła przeboleć straty, ale była wdzięczna aengusowi, za zaopiekowanie się ciałem. 

wśród zadań, które miał wykonać (wraz z braćmi) brian było przywiezienie świńskiej skóry o uzdrowicielskiej mocy od króla grecji oraz siedmiu świń króla asala od złotych filarów. świnie ugotowane i zjedzone tego samego dnia, następnego były znowu żywe. kiedy bracia zostali śmiertelnie ranni na wzgórzu mochaena, ich ojciec tuireann poprosił lugha, by pożyczył mu czarodziejską skórę świni, która uleczyłaby synów, ale lugh nie zgodził się i jego synowie zmarli.

 

 

Waldemar Mierniczek