5. religia celtów

5. 7. 1. 4. pozostałe zwierzęta

 

wśród pozostałych zwierząt pies zdobył u celtów szczególne znaczenie, dlatego wyodrębniłem dla niego osobny podrozdział. dla pełności obrazu dodałem mu wilka (w przyszłości dodam pozostałe psowate jak szakal czy hiena). 

brigid miała w innym świecie sad jabłoniowy, podróżowały do niego pszczoły, aby pozyskać magiczny nektar. 

deichtine, matka cuchulainna połknęła jętkę, przez co zaszła w ciążę, poczęła i urodziła. 

fuamnach, żona midira, kiedy tenże zakochał się w etain, przemieniła etain w basen wody, potem w robaka, a na końcu w muchę o srebrzystych skrzydłach, po czym wywołała potężny wiatr, który zabrał etain na skały w pobliżu morza, gdzie przebywała przez siedem lat. kiedy znalazł ją aengus, wywołała kolejną wichurę, która sprawiła, że mucha wpadła do butelki z winem. 

w trakcie przyjecia weselnego do pucharu deichtine wpadła mucha. po jej połknięciu deichtine zapadła w głęboki zaczarowany sen, w którym przyśnił jej się lugh, który dał jej rozkaz aby wraz z 50 dziewczętami z klanu udała się w zaświaty. 

skamieniałe jeże morskie są zrobione z wężowej śliny. zbierane w określonej fazie księżyca przynosiły szczęście w procesach sądowych. 

cormac ulfada zmarł zakrztusiwszy się ością łososia. 

boyne (poeta) złowił łososia wiedzy, a jego uczeń fionn mac cumhail nieświadomy mocy ryby, ugotował go mistrzowi. podczas gotowania sparzył sobie kciuk do którego przykleił się kawałek skóry łososia. w rezultacie tego zdarzenia był zdolny przywołać moc łososia ssąc kciuk. 

w bardzo podobnym lub tym samym micie finegas (druid), który złowił łososia mądrości, poprosił ucznia fionna mac cumhaila, aby go dla niego ugotował. fionn niechcący przebił bliznę na ciele łososia i sparzył kciuk, do którego przykleił się kawałek skóry łososia. wyssał ranę. gdy dostarczył posiłek finegasowi ten zrozumiał błysk w oczach ucznia i pozwolił mu zjeść rybę do końca. 

łosoś mądrości jadł żołędzie z drzewa wiedzy u brzegu rzeki boyna lub sionna. nabył całą wiedzę świata. 

fintan mac bohra przeżył potop jako łosoś i przez rok żył w jaskinii zwanej grobem fintana, potem zamienił się w orła, a potem w sokoła. 

tuan przez 100 lat był łososiem. potem został złowiony przez rybaka, a kiedy łososia zjadła krolowa tuan przyszedł na świat jako człowiek. 

selkie były istotami mogącymi zamienić się w foki. przemiana odbywała się poprzez zrzucenie foczej skóry. kobiety selkie zakochiwały się w mężczyznach i porzucały życie w morzu. po pewnym czasie tęsknota stawała się tak duża, że ponownie przybierały kształt foki. zakochani mężczyźni często ukrywali focze skóry, aby zapobiec powrotowi żon do morza. 

misa z gunderstrup zawierała min scenę z manannanem i koniem morskim lub smokiem. 

kiedy ceridwen ścigała taliesina zamieniał się w zająca, rybę i ptaka. w końcu został zjedzony przez boginię w postaci ziarna pszenicy, później wrzucony do morza, wpadł do sieci (???). 

manawydan spróbował posiać pszenicę, ale plaga myszy nawiedziła pola. złapał jednego myszaka i chciał go powiesił, kiedy pojawił się wędrowiec, (llwyd), który za życie myszy był gotowy oddać wszystko czego manawydan zażąda. wobec tego manawydan zażądał powrotu swojej żony rhiannon i swego syna pryderi. llwyd spełnił żądania. 

gwydion wychowywał siostrzeńca, który urodził się jako kropelka. arianrhod (jego matka) rzuciła trzy klątwy (geis) pozbawiając go trzech aspektów męskości. w pewnej chwili stwierdziła, że jest on jasnym lwem i nadała mu imię llew llaw gyffe (jasny lew o pewnej ręce). w końcu gwydion przywrócił mu ludzką postać. 

artio, bogini galijska, czczona do dzisiaj w bernie jest przedstawiona, na statuetce w muri koło berna, na tronie. przed nią stoi niedźwiedź.

 

 

Waldemar Mierniczek