7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 7. przyroda/natura

 

w hinduizmie możemy spotkać koncepcję matki natury jako bóstwa.

śiwa postrzegany jest jako śankara - zwierzchnik rudrów, duchów władających mocami przyrody.

wedyjski rudra jest bogiem przyrody, władcą duchów natury, a prythiwi boginią natury.

wisznu jest znany jako najwyższy kontroler nad naturą i duszą, a mahawisznu jest panem natury (trzech sił natury), przyczyny i efektu oraz formy kosmicznej. jakszini to boginie przyrody.

prakryti to natura. kali to alegoria aspektu boga działającego we wszechświecie, naturze. karttikeja postrzegany jest jako jako murugu - duch natury. purusza jest postrzegany jako ten kto kontroluje i raduje zarówno prakryti (naturę) jak i duszę indywidualną dźiwę.

kiedy dobiegał końca złoty wiek wszechświata (satjajuga) i zaczynał się pierwszy wiek degradacji (tretajuga), śiwa był pochłonięty w medytacji, która była tak głęboka, że jej rygory spowodowały potworny upał. ludzkości zagroziła zagłada. brahma poprosił paraambę (żeński aspekt absolutu personifikowany jako śakti), aby oderwała śiwę od medytacji i wciągnęła go w grę miłosną, żeby natura nie została zniszczona przez suszę. paraamba zgodziła się przybrać odpowiednią formę i uwieść śiwę wzniecając jego zainteresowanie wspaniałą urodą i wielkim ascetyzmem.

 

7. 7. 0. materia

 

iśwara kontroluje zarówno naturę materialną (maję) jak i duszę indywidualną dźiwę i panuje nad nimi.

maja jest ułudą zasłaniającą rzeczywistość, iluzją, namacalną i mentalną rzeczywistością absorbującą świadomość żywych istot, zakrywającą przed nimi prawdę o ich tożsamości i związku z brahmanem. maja oddziałuje przez fałszywe ego (ahankara) czyli utożsamianie się z materialnym ciałem i przywiązanie do posiadanych rzeczy.

prakryti to materia. "na rzeczywistość składają się jaźń (podmiot), zwana puruszą, rozumiana jako czysta, nieporuszona świadomość oraz materia prakryti (przedmiot) charakteryzująca się aktywnością i zmiennością.

transmutacja materii (według aghori) to ezoteryczna ścieżka rozwoju oparta na energii wyższego rzędu niż prana, tworząca pomost pomiędzy "życiem tu i tym, co jest po śmierci".
 

 

7. 7. 0. 1. energie/siły

 

jakszowie to siły przyrody (zwłaszcza lasów i gór) w ujęciu mitycznym.

w całym wszechświecie rządzą dwie siły: przyciągania i odpychania (galaktyki, systemy planetarne, atomy).

transmutacja materii (według aghori) to ezoteryczna ścieżka rozwoju oparta na energii wyższego rzędu niż prana, tworząca pomost pomiędzy "życiem tu i tym, co jest po śmierci".

mahamaja (wielka maja) składa się z trzech sił natury (gun), jest częścią ekspansji jogamaji. maja to manifestacja boskiej energii, nadprzyrodzona, iluzoryczna moc bóstwa, ułuda zasłaniająca rzeczywistość. jogamaja to wewnętrzna moc wisznu, który, okrywając się tą energią, nie pozwala, aby każdy mógł go ujrzeć. wisznu utrzymując maję i jogamaję rozszerza się przy pomocy niezliczonych ekspansji, z których pierwsze nazywane są wisznu-tattwa a wtórne żywymi istotami.

prakryti to początkowa pierwotna substancja stworzenia, energia rodzaju żeńskiego, kontrolowana przez stwórcę (brahmę). żywe istoty, chociaż są integralnymi cząstkami boga, są uważane za prakryti.

śiwaizm kaszmirski uznaje, że istnieje 118 światów. cząstkowe energie (kala) są powiązane z wyłanianiem się coraz mniej subtelnych poziomów światów: śantjatitakala - brak bhuwan (rodzaj wyższych światów), śantakala - 18 bhuwan, widjakala - 28 bhuwan, pratiszthakala - 56 bhuwan, niwryttikala - 16 bhuwan.

są trzy podstawowe kategorie ontologiczne: śiwa - byt transcendentny, śakti - energia, nara – człowiek. śakti można przedstawić jako trzy podstawowe formy energii twórczej: krija-śakti (żeńska moc działania, siła aktywnego życia), iććha-śakti (siła woli, postanowienia, dotrzymywanie zobowiązań), dźńana-śakti (moc mądrości, poznania, potęga zrozumienia i wiedzy). w odniesieniu do energii kundalini, śakti nazywana jest kundalini śakti, istnieje jako mistyczna moc skręcona (w spoczynku) wokół lingi muladhary (najniższej ćakry), pobudzona jest odczuwana jako intensywne gorąco.

w ciele ludzkim biegnie siedem głównych ośrodków energii, ćakramów. każdy z nich jest odpowiedzialny za inne umiejętności i cechy. więcej o ćakramach w podrozdziale poświęconym ajurwedzie.

prana to powszechna siła życiowa (energia) utrzymująca przy życiu wszystkie istoty żywe. prana dzieli się na dziesięć podstawowych rodzajów, z których jeden z nazywa się prana.

wajśeszika, atomistyczna szkoła filozoficzna, twierdzi, że istnieje siła adriśta, która powoduje wszystko co nadprzyrodzone, a każda istota to odrębny byt.

 

 

Waldemar Mierniczek