7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 7. 1. 2. ptaki/jajo

 

wśród licznych hinduskich mitów o stworzeniu świata jest także taki, który mówi o tym jak pradźapati stworzył świat ze złotego jaja zanurzonego w prawodach.

linga to pierwotne kosmiczne jajo (hiranjagarbha), z którego powstał wszechświat i wszystkie stworzenia.

aświnowie - para niebiańskich bliźniąt, którzy pojawiają się na niebie przed świtem, ich złoty rydwan ciągnęły ptaki lub konie. waruna znał lot każdego ptaka.

szaszthi może być przedstawiana z głową ptaka.

gandharwowie to półludzie, półptaki, lub plemię przedstawiane jako kobiety ze skrzydłami i ogonem łabędzia. hansa (hamsa) to łabędź. łabędź hansa (hamsa) jest wahaną brahmy, brahmini i saraswati. brahma jest czasami przedstawiany jako postać unosząca się na wielkim, białym łabędziu.

istotnym elementem adwajtawedanty jest przypowieść o łabędziu, który mimo iż mieszka w wodzie nie brudzi piór, tak samo adwajtyn nie daje się zwieść mai, mimo iż w niej żyje. mnich z zakonu dasanami nazywany jest najwyższym łabędziem.

garuda, brat aruny, woźnicy surji, wierzchowiec (wahana) wisznu, śmiertelny wróg nagów, jest przedstawiany jako złoty lub czerwony orzeł o tułowiu człowieka. symbolizuje nauki tajemne wed. orzeł jest wahaną ketu, a garuda to wahana wisznu, kryszny i wisznawai. garuda jest ukazany w godłach tajlandii i indonezji.

garuda wykradł naczynie amryty z dewaloki, zaniósł je wężom i postawił na trawie kuśa. gdy węże dokonywały ablucji naczynie zabrał indra, wróciwszy mogły lizać jedynie trawę, na której naczynie stało. w ten sposób rozdwoiły im się języki, a trawa stała się rośliną świętą.

wśród 24 autorytetów dattatreji wymieniano jaskółkę i sowę. sowa jest wahaną lakszmi i ćamundy.

paw to święte zwierzę i wahana karttikeji, saraswati (paw hamsa – duma i arogancja) i kumari. składa mu się w ofierze, min, gołębie, kaczki, kury. paw hamsa jest symbolem indii. gołąb jest wahaną rati.

z jamą kojarzono koguta i uznawano za ptaka nieczystego. jego posłańcami są gołąb i sowa.

kamie, bogu miłości, towarzyszą kukułka i papuga (wahana). bogini bagala przedstawiana jest jako kobieta o żurawiej głowie.

sęp i wrona są wahanami śani (symbolizują jego negatywną stronę), a kruk wahaną śani i lakszmi.

kolam to symetryczny wzór w tradycyjne wzory tworzony przez kobiety każdego dnia przed wejściem do domu z grubo zmielonej mąki ryżowej. ma chronić domowników i przynosić pomyślność. mąka jest ofiarą dla drobnych zwierząt (mrówek, ptaków), labirynt stanowi ochronę przez złymi duchami, które są w nim uwięzione. kolam jest alegorią początku i końca.

 

podobnie do kolamu, można przed wejściem do domu utworzyć rangoli (obok – źródło wikipedia) – dekorację z piasku, ziaren, kwiatów. rangoli symbolizuje nietrwałość świata. częstymi motywami sa pawie i łabędzie.

w hinduizmie istnieje teoria zwana dwidźą, która mówi o dwukrotnych narodzinach ptaków.

 

 

Waldemar Mierniczek