8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 7. etyka (2)

ludzie świeccy starają się przestrzegać pięciu wskazań (zaleceń): należy powstrzymywać się od:

1 odbierania życia,

2 brania tego co nie jest dane,

3 złego seksualnego prowadzenia się,

4 fałszywej mowy,

5 zażywania intoksyków, które prowadzą do nieuwagi.

kultywacja etyki i szczodrości (dana) rozwija świadomość do takiego stopnia, że narodziny w niebie są prawdopodobne.

kto chce może przestrzegać ośmiu wskazań. w takiej sytuacji wskazanie 3 przyjmuje postać celibatu, a ponadto należy dodać dodatkowo trzy wskazania, które mają charakter ascetyczny, to znaczy powstrzymywać się od

6 jedzenia w zakazanym czasie (po południu),

7 tańca, śpiewu, muzyki, oglądania przestawień, noszenia girland, używania perfum i kosmetyków,

8 spania w wysokich i luksusowych łożach.

dziesięć negatywnych działań i dziesięć wskazań dla stanu duchownego zostanie określonych w rozdziałach dotyczących grzechu i życia mnichów.

według szkoły soto wskazania buddyjskie mają związek z moralnością, właściwym życiem, definicjami natury człowieka, wskazaniem celów praktyki religijnej, duchową mocą.

 

mahajana zaleca sześć transcendentalnych cnót: 1 szczodrość, 2 etyczne postępowanie, 3 cierpliwość, 4 radosny wysiłek, 5 medytacyjne skupienie, 6 mądrość. kluczowe jest kultywowanie miłującej dobroci (metta), pomaganie czującym istotom i medytacje nad pustością (siunjata).

dzogczen zaleca 27 ogólnych zasad etycznych opartych na dziesięciu złych uczynkach i określonych na zewnętrznym, wewnętrznym i sekretnym poziomie, a do tego podwójnej zasady w trekcio, aby utrzymywać samowyzwolenie w pierwotnej czystości, i podwójnej zasady w togal, aby utrzymać spontaniczne zrealizowanie.

szkoła tendai zaleca 58 wskazań etycznych, które powinny być recytowane przez wiernych jak mantry.

therawada określa cztery motywacje towarzyszące praktyce:

1. ani dla własnego pożytku, ani dla pożytku innych,

2. dla pożytku innych, ale nie dla własnego pożytku,

3. dla własnego pożytku, ale nie dla pożytku innych,

4. dla własnego pożytku i dla pożytku innych (postawa bodhisattwy).

szkoła północna chan zachęca konieczność moralnego treningu przed każdą medytacją.

ching hai: pięć wskazań moralnych (stanowiących rozwinięcie pięciu wskazań) przy metodzie medytacji quan yin:

1 powstrzymywać się od zabierania wszelkiego życia (to przykazanie wymaga ścisłego przestrzegania diety wegańskiej czyli diety bez mięsa, ryb, drobiu, jaj/oraz mleka),

2 powstrzymywać się od mówienia tego, co nie jest prawdą,

3 nie brać tego, co nie zostało nam dane,

4 powstrzymywać się od rozwiązłości seksualnej,

5 nie stosować środków odurzających.

na znak szacunku i wdzięczności buddyści wykonują gassho, gest złożenia rąk i ich podniesienia.

piąty sobór buddyjski (1966) określił dziewięć punktów podsumowujących także pod względem etycznym zasady buddyzmu:

1 naszym jedynym mistrzem jest budda,

2 bierzemy schronienie w buddzie, dharmie i sandze (trzy skarby (triratna, trzy klejnoty)), których symbolem jest triśula),

3 nie wierzymy, że ten świat jest stworzony i rządzony przez boga,

4 uważamy, że celem życia jest rozwinięcie współczucia dla wszystkich żyjących istot bez żadnych rozróżnień oraz praca dla ich dobra, szczęścia i pokoju, a także rozwinięcie mądrości wiodącej do urzeczywistnienia ostatecznej prawdy,

5 przyjmujemy cztery szlachetne prawdy, mianowicie: cierpienie, powstanie cierpienia, przerwanie cierpienia i ścieżkę wiodącą do przerwania cierpienia oraz prawo przyczyny i skutku (pratitya-samutpada),

6 wszystkie uwarunkowane rzeczy (samskara) są nietrwałe (anitya); cierpienie (duhkha) oraz wszystkie uwarunkowane i nieuwarunkowane rzeczy (dharmy) są pozbawione ja (anatma),

7 przyjmujemy trzydzieści siedem jakości wiodących do oświecenia (bodhipakṣa-dharma) jako różne aspekty ścieżki, nauczanej przez buddę, wiodącej do oświecenia,

8 są trzy sposoby osiągnięcia bodhi czyli oświecenia: jako ucznia (śrawaka), jako pratyeka-buddhę i jako samyak-sam-buddhę (doskonale i w pełni oświeconego buddę); przyjmujemy jako najwyższe, najszlachetniejsze, i najbardziej heroiczne naśladowanie kariery bodhisattwy i stanie się samyak-sam-buddhą w celu zbawienia innych,

9 przyznajemy, że w różnych krajach buddyjskie praktyki i wierzenia różnią się, te zewnętrzne formy i (sposoby) wyrażenia nie powinny być pomylone z zasadniczymi naukami buddy.

 

 

Waldemar Mierniczek