8. buddyzm, bon

7. 9. 3. 20. tulku (cz 1)

 

postanowiłem wyodrębnić tulku jako osobną kategorię istot i osób biorących udział w życiu religijnym. tulku to inkarnacje inkarnacji bóstw. nie doznają ubóstwienia na ziemi, otaczani są czcią jako ludzie. stąd ich oddzielna kategoria.

dalajlamowie od 1751 do 1950 byli władcami tybetu, od 1912 niepodległego państwa, obecnie rządzonego przez centralny rząd tybetański z siedzibą w dharamsali w indiach. ten rząd nie jest uznawany przez żadne państwo na świecie. ostatni dwaj premierzy tego państwa to mnichowie lobsang tenzin (2001-2011) i lobsang sangay (od 2011).

dalajlamowie:

1 gendum drup (1391-1474),

2 gendun gjaco (1475-1541),

3 sonam gjaco (1543-1588),

4 jonten gjaco (1589-1616),

5 lobsang gjaco (1617-1682),

6 cangjang gjaco (1683-1706),

7 kelzang gjaco (1708-1757),

8 jamphel gjaco (1758-1804),

9 lungtok gjaco (1806-1815),

10 cultrim gjaco (1816-1837),

11 khedrub gjaco (1838-1856),

12 trinlej gjaco (1857-1875),

13 thubten gjaco (1876-1933),

14 tenzin gjaco (1935-), który w 2016 potwierdził, że będzie żył 113 lat i umrze w 2048 lub 2049.

lista panczenlamów, którzy nie są tulku (chociaż nie jest to do końca jasne i oczywiste), ale są odpowiedzialni za identyfikację dalajlamy i uważani za drugiego w hierarchi przywódcę gelug:

1 khedrup je (1385-1438),

2 sonam choklang (1438-1505),

3 ensaga lobsang dondrup (1505-1568),

4 lobsang czokji gjalcen (1570-1662),

5 lobsang jesze (1663-1737),

6 lobsang palden yeshe (1738-1780),

7 palden tenpai nyima (1782-1853),

8 tenpai wangchuk (1855?-1882),

9 thubten chokyi nyima (1883-1937),

10 lobsang trinlej czokji gjalcen (1938-1989,

11 gendun czokji nima (1989-) wybrany przez dalajlamę (nie wiadomo czy żyje) oraz

11 gjalcen norbu (1990-) wybrany przy pomocy złotej urny przez rząd chin.

karmapa to tulku awalokiteśwary z linii karma kagyu. ich symbolem jest czarna korona posiadająca zdolność budzenia najgłębszych stanów otwartości umysłu, która została utkana przez dakinie z ich własnych włosów i podarowana karmapie na znak rozpoznania jego duchowego urzeczywistnienia. czarna korona jest symbol mocy przynoszenia przez karmapę pożytku czującym istotom.

ceremonia czarnej korony: karmapa medytuje, wykonuję mandalę i siedmioczęściową modlitwę, później umieszcza koronę na swojej głowie i recytuje mantrę "om mani peme hung" przekazując błogosławieństwo każdemu uczestnikowi ceremonii.

w 1993 korona zginęła wraz z przejęciem klasztoru rumtek w sikkimie przez ludzi tai situ rinpocze, którzy siłą zajęli zabudowania klasztorne.

lista karmapów:

1 dysum czienpa (1110-1193),

2 karma pakszi (1204-1283),

3 rangdziung dordże (1284-1339), w wieku trzech lat włożył na głowę własnoręcznie zrobioną czarną koronę i oświadczył, że jest karmapą,

4 rolpe dordże (1340-1383), tuż po "urodzinach" usiadł i wyrecytował mantrę awalokiteśwary; zaniepokojona matka uspokoiła się po pomyślnym śnie, że zbudowała most nad rzeką; później sam rolpe dordże oświadczył, że jest karmapą,

5 deszin sziegpa (1384-1415),

6 tongła donden (1416-1453),

7 czodrak gjamtso (1454-1506),

8 mikjo dordże (1507-1554),

9 łanczung dordże (1556-1603),

10 czojing dordże (1604-1674),

11 jeszie dordże (1676-1702),

12 ciangciub dordże (1703-1732),

13 dudul dordże (1733-1797),

14 thegczok dordże (1798-1868),

15 khacziab dordże (1871-1922),

16 rangdziung rogpe dordże (1924-1981),

17 trinlej taje dordże (ur 1983), rozpoznany przez szamarpę i intronizowany przez karmapa international buddhist institute, lub

17 ogjen trinlej dordże (ur 1985), odnaleziony przez situ rinpocze i zaakceptowany przez dalajlamę.

 

 

Waldemar Mierniczek