8. buddyzm, bon

7. 9. 3. 20. tulku (cz 2)

szamarpa to drugi najważniejszy po karmapie mnich szkoły karma kagyu, nie jest tulku (chociaż nie jest to do końca jasne). oznaką szamarpy jest czerwona korona.

lista szamarpów:

1 khedrup drakpa senge, który dostał czerwoną koronę od iii karmapy rangdziung dżordże,

2 kacio łangpo,

3 chopal yeshe,

4 chokyi drakpa yeshe pal zangpo,

5 koncho yenlak,

6 mipan chokyi wangchuk, 

7 yeshe nyipo,

8 palchen chokyi dondrup,

9 konchog geway yungnay,

10 mipan chodrup gyamtso,

11 tybetański lekarz o nieznanym nazwisku ukrywający się przed regentami dalajlamy, którzy próbowali przejąć szkołę kagyu,

12 tugsay jamyang rinpoche,

13 tinlay kunchap rinpoche, niemowlę, które przeżyło rok i nie zdążyło być intronizowane,

14 mopam czoki lodro.

dżawdzandamba to tulku buddyzmu tybetańskiego w mongolii:

1 dzanabadzar (potomek czyngis-chana?, rozpoznany przez panczenlamę lobsanga czokji gjalcena jako inkarnacja taranathy),

2 luwsandambijdonmi,

3 iszdambijnjam,

4 luwsantuwdenwanczig,

5 luwsanczultemdżigmed,

6 luwsantuwdenczojdżidżalczan,

7 agwaanczojdżianczigperenlejdżamc,

8 agwaanluwsanczojdżindzanzanwaanczigbalsambuu (bogda chan) (1869-1924), ostatni chan mongolii, wykazywał się nieudolnością, spędzał czas na zabawach i rozrywkach, pił, palił, złamał zakaz celibatu, ożenił się z dondogdulam, którą ogłoszono dakini,

9 dżambalnamdolczojdżidżalcan (1932-2012).

gangten tulku rinpocze to linia przekazu ningma tulku buddyzmu tybetańskiego w bhutanie:

1 gjalse pema dżinle,

2 tendzin lekpe tondrup,

3 dżinle namgjal,

4 tendzin soso namgjal,

5 ogjen gelek namgjal,

6 ogjen tenpe nima,

7 ogjen tenpe nincie,

8 gangten tulku rinpocze ogjen dżinle dordże,

9 rikdzin kunsang pema namgjal.

 

7. 9. 3. 21. wierni świeccy

 

w buddyzmie po raz pierwszy dokonało się istotne wyodrębnienie udziału osób świeckich i kapłanów/mnichów w życiu religijnym. w czasie świąt religijnych obie grupy uczestniczą wspólnie w odprawianiu kultu, ale poza świątyniami i klasztorami mają już inne zadania, inną pozycję i inne organizacje.

wierni świeccy dzielą się na upasaka (świeccy wyznawcy) i upasika (świeckie wyznawczynie). muszą dobrowolnie przyjąć schronienie w buddzie, dharmie i sandze.

therawada: przestrzegają pięciu wskazań, a osoby które chcą przestrzegać ośmiu wskazań (anagarika, świeccy pomocnicy mnichów) idąc do świątyni ubierają się na biało lub w jasnych kolorach, co symbolizuje czystość. ich obowiązkiem jest wspieranie mnichów i wykonywanie za nich czynności, których oni, ze względu na wskazania i ślubowania, nie mogą czynić, np zbieranie pieniędzy lub przemieszczanie się do innych miejsc w celu załatwienia spraw.

soto: wierni świeccy regularnie uczestniczą w comiesięcznych recytacjach wskazań osiągając duchową czystość i symboliczną jedność z mnichami.

mnich gikai (buddyzm ezoteryczny) przeprowadzał wstępne konsekracje (kechien kanjo) osób świeckich.

 

 

Waldemar Mierniczek