14. religie indian i eskimosów

14. 3. 6. powietrze

 

powietrze to niewidzialny płyn, który odpowiada za oddech (kallawaja).

quetzalcoatl, bóg powietrza, uosabia wiatr (aztekowie).

tamats palike tomoyeke, bóg wiatrów, był stworzycielem wiatrów i powietrza (huiczole).

huehueteotl przebywa w centrum atmosfery (aztekowie).

za sprawą tepeyollotla odzywa się echo (aztekowie, zapotekowie, mistekowie).

illapa opiekuje się pogodą (inkowie).

bacabowie są bogami wiatru. pauahowie są bogami łączonymi z wiatrem: chac pauah tun (wschodnimi), ek pauah tun (zachodnimi, ukazywanymi w czarnym kolorze), ix kanleox (południowymi) i sac pauah tun (północnymi). ik, bóg wiatru, przynosił lekkie wiatry i choroby przenoszone powietrzem. ahmakiq zamykał wiatry niszczące uprawy (majowie).

skan, inyan, maka i wi (słońce) byli czwórką odrębnych bogów, ale stanowili także cześć wakan tanka, stworzyli wiatr, trąbę powietrzną. cztery wiatry są aspektami wakan tanka (dakotowie).

chauc panował nad wiatrami (tzeltalowie).

ehecatl jest bogiem wiatru (aztekowie).

tatik cauk jest sprawca wiatrów, które zabijały człowieka i niszczyły jego dom (tzeltalowie).

unicestwienie drugiego świata nastąpiło przez wiatr, który zniszczył "plemię grzeszników" (majowie).

drugie słońce zostało zniszczone na skutek ogromnego wiatru (huraganu) spowodowanego przez quetzalcoatla w momencie, gdy kopnął słońce. epoka drugiego słońca zwana była słońce wiatru (epoka wiatru, nahui ehecatl) (aztekowie).

w piekle xibalba są komnaty, w których torturuje się zmarłe dusze, min xuxulim-ha (dom, gdzie wszyscy się trzęsą) - pokój wypełniony gradem, w którym dmie lodowaty wiatr (majowie).

chac jest bogiem burzy (majowie).

gniew bahyry przejawia się w burzy (apiakowie).

pillan wywoływał tornada gdy przemierzał pampę i andy na czarnym ogierze o złotej grzywie (mapuche).

anchanchu to złe duchy opiekuńcze, złośliwe, wyrządzające szkody demony, związane z określonymi miejscami, źródło trąb powietrznych (ajmara).

ek xib chac sprowadzał na pola suszę. sprawcą siedmiu lat susz i wojen był buluc ch'abtan (majowie).

kiedy tlalokowie używali pewnego rodzaju naczyń, powodowało to suszę (aztekowie).

podczas susz szamani prosili ibę o zesłanie opadów deszczu (shipibo).

mixcoatl to chmurny wąż lub wąż chmur (chichimekowie). mixcoatl ukazywał się jako chmura pędząca na wietrze (aztekowie).

itzamna thul chac to bóg chmur (majowie).

ababilini składa się z czterech umiłowanych rzeczy: słońca, chmur, czystego nieba i tego, który mieszka w czystym niebie (czikasawowie).

ixquic jest panią tęczy (kicze).

ah duce to duch powodujący tęczę po ulewnym deszczu (majowie).

tęcza nie jest niczym niezwykłym w mitologiach na całym świecie. tęcza mezoamerykańska stała się podstawą flagi cuzco (źródło wikipedia - obok wyżej). jak widać różni się ona od flagi lgbt jednym kolorkiem więcej (jasnoniebieskim) (źródło wikipedia - obok wyżej). opowieści, że te kolorki symbolizują różne postawy seksualne można między bajki włożyć, a już na pewno nie wynika to z żadnej mitologii, w tym także mezoamerykańskiej. 

poniżej piękne tęczowe flagi-proporce prowincji inkaskich (źródło wikipedia).

antisuyu	chincahysuyu	kuntisuyu	qullasuyu	tupac katari

hun-hunahpu stał się po śmierci słońcem i uosabiał zorzę (kicze).

tlahuizcalpantecutli jest bogiem świtu (aztekowie). 

 iltztlacoliuhqui jest bogiem zimna, a metzil panią zimna (aztekowie).

kiedy ludzie oddalali się od stworzyciela sotuknanga, on zniszczył świat za drugim razem przy pomocy mrozu (hopi).

 

 

Waldemar Mierniczek