17. religie oceanii (polinezja, maorysi, melanezja, mikronezja), modekngei

17. 9. 7. prześladowania religijne

 

17. 9. 7. 3. wojny religijne

 

wojny maoryskie toczone od połowy xix w miały epizody religijne. np w latach 1864-1868 zamordowano misjonarza carla volknera. 11 marca 1845 podczas "wojny o maszt flagowy" spalono miasteczko kororareka z wyjątkiem domów misjonarzy i kościoła. dochodziło do utarczek zwolenników i przeciwników kultu pai marire (hau hau) (maorysi).

 

17. 9. 9. parapsychologia

 

Mamy niezaprzeczalny przykład eksterioryzacji: podróż podczas snu z hawaiki na wyspę wielkanocną wodza hotu'matua lub kapłana haumaka.

 

17. 10. święta, zwyczaje obrzędy

 

17. 10. 1. święta

 

po święcie plonów takwura, na początku grudnia, arioi przedsiębrali zamorskie wyprawy z wyspy na wyspę, gromadzili się na platformach i odprawiali całonocne obrzędy tańców, śpiewów i orgii. początkowo były to rytuały dla wszystkich, później tajne, zarezerwowane dla członków stowarzyszenia. wizyty były uciążliwe, bo wodzowie plemion na wyspach musieli zabezpieczyć kwaterunek i wyżywienie, co często było naużywane (wyspy towarzystwa).

reimiro, pektorał w kształcie półksiężyca, jest noszony przez kobiety wysokiej rangi podczas świąt i ważnych wydarzeń. wchodził także w skład stroju ariki mau (najwyższego wodza lub króla), który nosił co najmniej sześć reimiro, po dwa na szyi i na każdym ramieniu. reimiro jest noszony także podczas ceremonii sadzenia ziemniaków kumara (wilec ziemniaczany, patat) odprawianej na cześć boga słodkich ziemniaków, który był personifikacją księżyca (wyspa wielkanocna).

waka taua to w założeniu łódź wojenna, obecnie jest używana przy okazjach świątecznych (maorysi).

tkanina tapa jest używana w trakcie urodzin i wesel (tonga). haupia, deser kokosowy podawany na ślubach, ma konsystencję budyniu-masła-ciasta-galaretki (hawaje).

 

17. 10. 3. muzyka

 

kandydat do arioi musiał się, między innymi, wykazać umiejętnością śpiewu (wyspy towarzystwa).

 

haka "ka mate", maoryska pieśń do tańca haka, mówi o tym jak jeden z klanów ucieka przez kudłatymi (owłosionymi) napastnikami i śpiewa: 

„mogę umrzeć! mogę umrzeć! mogę żyć! mogę żyć!

mogę umrzeć! mogę umrzeć! mogę żyć! mogę żyć!

tam stoi kudłaty człowiek,

który może spowodować wschód słońca

jeden krok do góry! drugi krok do góry!

jeden krok do góry! drugi krok do góry!

słońce wzeszło! / hi!”

keskes to śpiewy, przy pomocy których jest przekazywana tradycja modekngei.

 

17. 10. 4. taniec

 

kandydaci do arioi muszą się, między innymi, wykazać umiejętnością tańca (wyspy towarzystwa).

haka peruperu (haka wojenna) jest wykonywana przez wojowników przed bitwą. miała ukazać wolę i siłę wojowników i przestraszyć przeciwnika. pozycja haki eksponuje napięte mięśnie i strefę genitalną co jest zamierzone, klaskanie, robienie srogich min, nadymanie policzków, dmuchanie, syczenie, wzrok utkwiony w przeciwnikach. lider przesuwa się przed frontem i wydaje polecenia. pierwotnie była wykonywana z bronią, obecnie istotna jest przepaska biodrowa i tatuaż (maorysi).

poi to taniec, który początkowo stanowił trening kobiet w przędzeniu i polegał na kręceniu kamieniami zaczepionymi do sznurków. później był wykonywany przy obrzędach. zamiast kamieni przywiązywano różne przedmioty: kule, szarfy, kwiaty. mężczyźni przejęli ten trening, aby być zręcznymi w walce i na łowach. obecnie kręci się piłkami poi stojąc, siedząc lub kucając. używane są piłki z roślin i kawałków materiału, owinięte w korę drzew lub puch z krzewów raupo, malowane w różne wzory i kolory. do zwieńczenia piłek używano sierści psa (poi awe), obecnie taniec został przyswojony przez kulturę popularną jako taniec ognia lub taniec ludowy (maorysi).

 

 

Waldemar Mierniczek