18. religie azji (nowa gwinea, indonezja, filipiny, indochiny, mongolia, syberia, azja środkowa, ludy tureckie, kaukaz, hunowie i inne ludy z okresu wędrówki ludów)

18. 8. 2. 7. 1. wojna, bóstwa militarne, pokój

 

mahandeo jest bogiem wojny (kalasze).

nane, córka aramazda, siostra anahit to bogini wojny (ormianie).

tork angegh to bóg siły, waleczności, wojny i żołnierzy, a vahagn to bóg męstwa (ormianie).

tengri, bóg wojska, decydował o zwycięstwie. nominalnym miejscem przebywania kagana była święta góra otuken (ludy tureckie).

do boga tengri wznoszono modły, np przed rozpoczęciem wojny dowodzący wojskami modlili się na szczytach gór lub w namiotach, przez trzy dni. przez ten czas wojska wzywały niebo (hunowie, ludy tureckie, ludy mongolskie).

dowództwo wojskowe trzymało w jurcie skórę kozła wypchaną sianem lub słomą jako idola. ciała poległych wojowników sprowadzano i chowano w nekropolii (mongołowie).

awarowie uprawiali kult mieczy. bogów wyobrażali sobie w postaci zwierząt. posiadali liczne idole - wizerunki bóstw, które wystawiali w czasie bitwy w nadziei przechylenia zwycięstwa na ich korzyść. w czasie jednej z wojen szaman wywołał burzę w czasie bitwy, co przesądziło o zwycięstwie awarów.

thuan thien (wola niebios) to magiczny miecz króla le lo'i (wietnamczycy).

ludy sri lanki mówią o magicznym złoty mieczu, który wylatuje królowi demonów wesaminu z ręki, odcina tysiące głów z szybkością błyskawicy i powraca do ręki swego pana, słuchając tylko jego rozkazów.

lac long quan nauczył ludzi odwagi i umiłowania wolności (wietnamczycy).

thanh giong jako mały chłopiec zgłosił się do obrony kraju przed najeźdźcami. aby wzmocnić chłopca przed walką, mieszkańcy wioski przysłali mu siedem koszy ryżu i bakłażanów. po posiłku urósł do wymiarów olbrzyma i ochronił kraj przed wrogami. jako bóstwo thamh giong zapewnia utrzymanie pokoju (wietnam północny).

podczas festiwalu giong na symboliczne pole walki wprowadzany jest biały koń, wykonywany jest taniec chorągwi, młodzi chłopcy odgrywają role: mistrza chorągwi, mistrza bębna, mistrza gongu, mistrza armii, mistrza dzieci. 28 dziewczynek (9-13 lat) odgrywa role generałów wrogiej armii (moc yin). wroga armia jest rozpędzana przez wypuszczenie papierowych motyli (wietnam północny).

mahagiri jako człowiek maung tint de słynął z niezwykłej siły. był najsilniejszym człowiekiem w królestwie (mjanma).

siedliskiem many jest głowa (indonezja). dlatego łowcy głów z borneo chcieli zdobyć jak najwięcej many znajdującej się w głowie. siedliskiem many jest krew (indonezja). siedliskiem many są włosy (celebes). maną są wypełnione zęby (jawa).

głowa zmarłego wroga ma nadprzyrodzone właściwości, odcięta stanowiła trofeum wojenne (awarowie).

bałbały (kamienne posągi) wyobrażają wrogów zabitych w walce, którzy będą służyć w przyszłym świecie temu, który zabił (ludy tureckie, pieczyngowie, oguzowie, połowcy).

awarowie nosili amulety z grot strzał scytyjskich.

obrzędy polegały, między innymi, na rytualnych walkach na miecze, zapasach, wyścigach konnych (hunowie).

naadam to coroczne święto i festiwal sportowy. obejmuje zapasy, łucznictwo i wyścig konny. wywodzi się od hunów. za czasów czyngis-chana towarzyszyły mu obrzędy szamanistyczne dedykowane duchom. obecnie towarzyszy mu także gra w szagaj (kości). zapasy zaczynają się od tańców i modłów. zawodnik dotyka ziemi, co ma dać mu magiczną siłę. następnie wykonuje dewch (lot orła) machając rozpostartymi rękoma i okrążając białe buńczuki, po czym przystępuje do walki. kto wygra pięć razy otrzymuje tytuł sokoła (naczin), siedem razy słonia (dzaan), dziewięć razy lwa (arslan), najwyższy tytuł to niezwyciężony tytan (mongołowie).

buzkaszi to gra zespołowa,  w której biorą udział dwie drużyny jeźdźców na koniach. ilość zawodników nie jest określona. zadaniem grających jest poderwanie z ziemi zwłok kozła z obciętą głową (kiedyś używano zwłok niewolnika, obecnie worka z jagnięcej lub cielęcej skóry), które leżą na środku boiska i umieszczenie ich w bramce przeciwnika (jednym z okręgów wyrysowanych na boisku). nie ma zasad, dozwolone jest uderzanie konia lub zawodnika nahajkami, strącanie z konia, przepychanie, nie ma upomnień i kar. worek jest moczony w wodzie, żeby był ciężki. konie są tresowane by zasłaniały gracza kiedy spadnie z konia (uzbecy, tatarzy, turkmeni).

muzyka i taniec gongu były stosowane podczas świętowania zwycięstw wojennych (wietnam).

jedna z legend mówi, że kiedy jawajskie wojska najechały terytorium plemienia minankabau, postanowiono zaniechać bitew i wystawić bawoły do walki. miejscowi wystawili młodego byka głodzonego przez kilka dni, który do rogów (lub nozdrzy) miał przywiązane metalowe kolce, czym ranił przeciwnego byka szukając u niego wymion i w ten sposób doprowadził go do śmierci. stąd nazwa menang kabau (zwycięski byk).

 

 

Waldemar Mierniczek