19. japonia, shinto, aum shinrikyo, ajnowie, korea, czondoizm

19. 9. 3. osoby

 

19. 9. 3. 1. kapłani

 

w okresie yayoi (300 pne - 300) na czele klanu stała osoba, która była jednocześnie wodzem i kapłanem. każdy klan był związany z jednym bóstwem. za związek z bóstwem była odpowiedzialna głowa klanu, która przeprowadzała wszystkie ceremonie. kobiety mogły być głowami klanów lub kapłankami.

kapłani shinto nazywani są kannushi. kiedyś był to główny kapłan lub osoba wyznaczona do posługi polegającej na pośrednictwie ludzi z bogami. obecnie to strażnik świątyni shintoistycznej. jego zadania polegają na opiekowaniu się chramem i celebrowaniu rytuałów i świąt religijnych, obrzędów odganiania duchów w czasie wizyty wiernych (miya-mairi), ślubów, rytualnym oczyszczaniu miejsca, na którym ma być zbudowany dom, uczestnictwie w otwieraniu nowych firm. strój kannushi składa się z nakrycia głowy eboshi (mniej oficjalne) i kanmuri (używane podczas oficjalnych ceremonii), białych szat ikan, czarnych chodaków asagatsu z drewna paulowni, pokrytych laką, wierzchniej szaty ho, niegdyś w kolorach purpurowym, czerwonym, zielonym, jasno niebieskim, żółtym, dziś czarnym, czerwonym lub jasno niebieskim. kariginu to ceremonialny strój kannushi.

kapłanki kobiety mogą spełniać ograniczone role.

miko to kapłanka w jinja, najczęściej w podeszłym wieku.

najlepsze dla duchów są chramy (miya lub jinja), gdyż są w nich dobrze ukryte przed ludzkim wzrokiem a dostęp do nich powinni mieć jedynie kannushi i miko, którzy odprawiają modły i inne obrzędy i kontaktują się bezpośrednio z kami, poznają ich wolę i przekazują ludziom.

w sekcie konkokyo kapłan pełni rolę pośrednika pomiędzy wiernymi i bogiem.

yatagarasu przybrała formę kruka, od niej wywodzi się pierwsza rodzina wysokich rangą kapłanów w świątyni kamo.

nad izumo taisha roztacza się piecza rodów kapłańskich senge i kitajima wywodzących się od susanoo.

inbe to ród kapłański dziedziczący funkcje w centralnym kulcie shinto od okresu yamata do okresu nara. kierowali w imieniu całego społeczeństwa obrzędami polegającymi na utrzymaniu czystości rytualnej. za przodka uważają boga futodama. nazywani są abstynentami. potomkowie: hironari inbe, mochomitsu oe, nobunaga oda, masazumi gotoga, masaharu gotoda.

nakatomi to klan kapłański sprawujący funkcje od okresu yamato do okresu nara. zwani są rytualistami. piastowali od viii w urząd kapłańskiego mistrza ceremonii (saishu). kierowali rytuałem oczyszczenia (o-harai), który odbywał się dwa razy w roku. kapłan prosił kami o oczyszczenie duszy wszystkich ludzi. wraz z rodem mononobe przeciwstawiali się rodowi soga, który chciał wprowadzić buddyzm. z rodu nakatomi wywodzi się ród fujiwara.

w chramach ise najwyższy kapłan lub kapłanka musi pochodzić z rodziny cesarskiej.

najwyższymi kapłanami ise jingu od vii w do xiv w były kobiety wywodzące się z rodziny cesarskiej (saio). pierwszą kapłanką była okunohime-miko, córka cesarza temmu. po ii wojnie światowej kapłanami byli członkowie rodziny cesarskiej i jej potomkowie: fusako kitashirakawa (1947-1974), kazuko takatsukasa (d0 1988), atsuko ikeda, kuni kuniaki, michihisa kitashirakawa (od 2001).

saigu to najwyższa kapłanka oddająca cześć amaterasu w imieniu cesarza, wyznaczana spośród księżniczek krwi na okres panowania cesarza. wybrana dziewczyna nie mogła odmówić, musiała być dziewicą i musiała zachowywać czystość rytualną. przed objęciem urzędu przechodziła ceremonie oczyszczające, uczyła się języka kapłanek, w którym słowa związane ze skalaniem były zastępowane innymi na zasadzie szyfru, mieszkała w budynku pałacowym wyznaczonym za pomocą proroctw. ósmego miesiąca księżycowego następnego roku udawała się do nowo zbudowanej siedziby zwanej nonomiya. po upływie następnego roku wyruszała do ise. z tej okazji odprawiano w całym kraju ceremonie oczyszczające i wprowadzano zakaz grzebania zmarłych. saigu mogła być odwołana z powodu okrycia się hańbą (np kapłanka iwakumy za prowadzeniu romasu z księciem umarakiem), choroby (np wypadania włosów). po odwołaniu dotychczasowej kapłanki nie wyznaczano nowej. po śmierci lub abdykacji cesarza saigu była odwoływana. po zakończeniu funkcji mogła wyjść za mąż i mieć dzieci. 

kapłanka takuhata z powodu oszczerstw wyniosła ze świątyni ośmioboczne zwierciadło, zakopała je i powiesiła się.

zazdrosna kapłanka z sąsiedniej wsi jest czasami przedstawiana jako ta, która porwała łąbędzią księżniczkę (ajnowie).

 

 

Waldemar Mierniczek