23. religie azji mniejszej (frygia, hatti, hetyci, huryci, lidia, luwijczycy, urartu)

23. 2. 0. 2. hipostazy

 

zestawienie ofiar składanych poszczególnym bogom urartu zawiera bardzo ciekawe hipostazy (???) chaldiego: broń chaldiego, aisusie, dirusie, zastępy chaldiego, zastępy tejszeby, dasie, arnie, asmasie, niribie dla chaldiego.

 

23. 2. 1. bogini matka, matriarchat

 

jest cała lista bogiń matek z terenów azji mniejszej: 

- kybele - wielka macierz (frygia, luwijczycy), 

- hebat (hetyci, huryci, urartu, hatti), 

- hannahanna (hetyci), 

- arubaini (urartu), 

- allani - bogini matka (huryci), 

- ma - bogini matka (anatolia). 

pszczoła może być związana z kultami matriarchatu (hetyci).

 

23. 2. 5. bogowie władcy

 

po śmierci władca stawał się istotą boską, następcy oddawali mu cześć (hetyci).

 

23. 3. kosmos i żywioły

 

23. 3. 1. niebo

 

bóstwa nieba: 

- bogini-słońce z arinny (hetyci), 

- chaldi - imię boga może oznaczać niebo (urartu), 

- hebat - królowa niebios (hatti, hetyci, urartu, huryci), 

- hannahanna - królowa niebios (hetyci), 

- warusenna - bogini nieba (hatti, hetyci), 

- men - pan niebios (frygia). 

bogowie oddzielili niebo od ziemi piłą kuruzzi. oba składniki świata spoczywały na barkach olbrzyma upelluri (hetyci). 

władcą niebios był alalu. pokonał go anu. w trakcie walki alulu szarpał zębami lędźwie anu, został zapłodniony i urodził trójkę bogów, w tym teszuba, który mszcząc się na kumarbim zdetronizował go. kumarbi odzyskał niebo przy pomocy kamiennego boga ullikummi, którego spłodził ze skałą. taszmiszu, brat teszuba, poradził mu zwrócić się o pomoc do ea, który odciął ullukummi od podstawy piłą kuruzzi. w ten sposób kumarbi odzyskał władzę w niebie (huryci).

Waldemar Mierniczek