Posty

Wyświetlanie postów z czerwiec, 2018

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

Obraz
7. 3. 4. 1. astrologia

bez chociażby powierzchownej znajomości astrologii nie da się zrozumieć czynów i mentalności dawnych ludów, plemion i społeczeństw. hindusi są pierwszym narodem, który kultywował i kultywuje astrologię.
pierwszymi ryszi, którzy przekazywali wiedzę o astronomii i astrologii byli wisznu, brahma i śiwa. pierwszym nauczycielem astronomii i astrologii był atri. w mahabharacie znajdują się fragmenty poświęcone astronomii. wisznudharmottarapurana zawiera nauki astrologiczne.
w astrologii przejawiają się skutki boskich działań. wróćmy do wisznu, który, jak wiemy, wcielił się w każdą z dziewięciu planet (graha) aby obdarzyć żywe istoty skutkami ich przeszłych działań, karmą. każdym znakiem zodiaku włada planeta.
rahu i ketu nie są planetami, tylko węzłami księżycowymi, ale rzucają aspekt (dryszti, spojrzenie) na znaki zodiaku: słońce (surja) - lew (simha), księżyc (ćandra) - rak (kataka), mars (mangala) - baran (mesza) i skorpion (wriścika), merkury (budha) - bliźnięta (mith…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 3. 3. księżyc

ćandra to spersonifikowane bóstwo księżyca.
ćandra był ożeniony z 27 córkami dakszy. upodobał sobie rohini, inne córki czuły się zaniedbane. daksza napomniał ćandrę, a ten obiecał, że będzie zajmował się wszystkimi żonami po równo, ale wkrótce o tym zapomniał. daksza przeklął go, a klątwa polegała na tym, że ćandra od tej pory miał być mały jak 1/26 swojego rozmiaru. rohini prosiła ojca o cofnięcie klątwy, ale on ją tylko złagodził. od tej pory ćandra był na przemian duży i mały, jak księżyc na niebie.
innym bogiem księżyca był soma (wedyzm), syn pardźanjego, ewentualnie księżyc powstał z ducha puruszy.
demon rahu to planeta, pożarł księżyc i jest sprawcą zaćmień słońca i księżyca (wraz z ketu). rahu i ketu obracają się po niebie w odwrotnym kierunku niż inne planety.
we włosach śiwy umieszczony jest sierp księżyca, a bhuwaneśwari ma na głowie diadem z księżycem.
pewnego dnia ganeśa pojechał na przejażdżkę. szczur, na którym jechał ganeśa, przestraszył się na widok węża i z…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 3. 2. słońce, światło
w zależności od tradycji religijnej i dominujących mitów, mamy wielu bóstw słonecznych. słowo dewi oznacza światłość, jaśnienie, świetlistość:
- aditjowie to różne aspekty światła słonecznego i niebiańskiego, synowie djausa i aditi (waruna, mitra, arjaman, bhaga, daksza, anśa, surja lub sawitar, rawi),
- waruna był odpowiedzialny za wędrówkę słońca po niebie,
- wedyjski surja, bóg słońca, był czczony o wschodach i zachodach słońca; aruna, bóg świtu, był woźnicą powożącym rydwanem surji; surja przemierza przestrzeń wokół góry meru (axis mundi) w rydwanie w czasie doby; w powozie surji rezyduje bhrygu; inna wersja: przemieszcza się po niebie w rydwanie zaprzężonym w siedem koni powożonym przez arunę; na kole powozu surji osadzone jest koło czasu zwane kalaczakra,
- przed surją zawsze stoi i modli się 60.000 mędrców (walakhiljów), którzy są dziećmi kratu i sannati; są oni wielkości kciuka, ich duchowa moc utrzymuje słońce na stałej orbicie. jest tam też czternaście ga…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 3. kosmos i żywioły

indra był bogiem żywiołów, a mahawisznu bogiem i panem przyczyny i efektu, pięciu elementów, trzech sił natury i formy kosmicznej.
żywioły rozumiane na sposób europejski, czyli woda, ogień, powietrze, ziemia, niebo i ewentualnie inne składniki, to elementy (pierwiastki) materii, natury, przyrody, kosmosu. hindusi wyodrębniają żywioł przestrzeni (akaśa), który jest różny od żywiołu powietrza, np aghora, głowa śiwy jako sadaśiwa, symbolizuje żywioł przestrzeni (akaśa), a iśana, inna głowa śiwy, patronuje żywiołowi powietrza. w tym rozdziale żywioł przestrzeni zostanie uwzględniony w podrozdziale poświęconym żywiołowi powietrza.
teorie filozoficzne związane mniej lub więcej z żywiołami:
- w filozofii i nauce o budowie materii żywioły występują jako pięć „elementów grubych”: eter (akaśa), wiatr (waju), żar (tedźas), woda (apas), ziemia (prythiwi). akaśa w tym przypadku to eter, podstawa i esencja budowy wszystkich rzeczy w świecie materialnym, najmniejszy materialny ele…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 2. 3. pierwsi ludzie

W związku z tym, że w hinduizmie czasami trudno oddzielić pierwiaski i byty boskie od ludzkich, wskazanie pierwszych ludzi nie może być do końca wiarygodne. Można za to wskazać kilka lub kilkanaście bytów, które mogą pretendować do tej kategorii.
a) jama (wedyzm), starszy syn słońca (wiwaswata), był pierwszym śmiertelnikiem, który narodził się na ziemi i osiągnął stan niebiański.
b) pierwszym człowiekiem był waiwaswatu manu, syn boga słońca waiwaswana lub mędrca wasiszthy. c) manu, człowiek uratowany przez wisznu z potopu. matsja, awatara wisznu, ostrzegł protoplastę rodu ludzkiego manu przed potopem. manu schronił się wraz z rodziną i siedmioma mędrcami na okręcie. ocalił nasiona wszystkich roślin, przedstawicieli wszystkich gatunków żywych i wedy. wisznu-matsja-ryba powiódł okręt przytroczony do własnego rogu na bezpieczną wyspę. I już wiemy skąd babilończycy i żydzi zerżnęli mit o potopie.
manu to praojciec ludzkości i prawodawca, żyje przez okres jednej manwanta…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

Obraz
7. 2. 1. bogini matka, matriarchat

dewa to nieposiadająca ciała istota nadprzyrodzona, bóg i półbóg, mieszkaniec niebios. odpowiednikiem żeńskim jest dewi. pojęcie to oznacza albo żeński aspekt boga, albo główne bóstwo na równi z wisznu i śiwą, albo każdą boginię z osobna, albo różne aspekty bóstwa męskiego, żeńskiego lub bogini. symbolem dewi jest trójkąt.
aditi to matka bogów, władczyni świata. w rozumieniu bardziej abstrakcyjnym aditi to nieskończoność, pierwotna przestrzeń kosmologiczna, niebo bez granic, podpora nieba, utrzymująca ziemię, władczyni świata. w bryhadajranjakopaniszadzie aditi jest ukazana jako byt absolutny.
prythiwi to matka bogów, ludzi, zwierząt i roślin.
dla śaktystów absolutną boginią jest śakti, która dla pozostałych hinduistów jest żeńskim aspektem wisznu lub jedną z dewi.
do miana bogini matki mogę nominować następujące boginie:
- mahadewi - wielką bogini,
- bhuwaneśwari, której uśmiech uzasadniał macierzyński aspekt wielkiej kosmicznej mocy. na głowie miała diade…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 2. 0. 2. awatary/wcielenia


wiara w reinkarnację, wieloświat i istnienie boga pod różnymi postaciami, wcieleniami i awatarami niesie za sobą różnorodne konsekwencje. oto niektóre z nich:
bóg zstępuje na ziemię co kilka tysięcy lat aby wypełnić ważną misję (np uratować świat przed upadkiem moralnym).
według niektórych hinduistycznych ruchów religijnych przywódcy religijni są awatarami.
ale przejdźmy do konkretów:
waju:
awatary waju: bhima, hanuman, święty kaznodzieja madhwa anandatirtha.
pradźapati:
był utożsamiany z wiśwakarmanem, puruszą, brahmą, indrą, somą, waruną.
wryndadewi:
tulsi (tulasi) czczona jest jako wcielenie wryndadewi opiekunki miasta wryndawana.
rudra:
dziewiątym awatarem rudry był karttikeja.
wisznu:
kiedy wisznu sudarśanaćakrą (broń – rodzaj dysku z ostrzami, który jest podobny do swastyki) odciął głowę diwji, bhrygu rzucił na wisznu klątwę, że będzie musiał pojawić się na ziemi dziesięć razy, aby odkupić swój grzech, stąd dziesięć awatarów wisznu.
dziesięć najważniejszych awatar…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 2. 0. 1. bóstwo najwyższe

dewa to nieposiadająca ciała istota nadprzyrodzona, bóg i półbóg, mieszkaniec niebios. odpowiednikiem żeńskim jest dewi. pojęcie to oznacza albo żeński aspekt boga, albo główne bóstwo na równi z wisznu i śiwą, albo każdą boginię z osobna, albo różne aspekty bóstwa męskiego, żeńskiego lub bogini.
badacze wyodrębnili trzy generacje bogów:
- i generacja: bogowie indoeuropejscy: djaus (niebo-ojciec) i prythiwi (ziemia-matka).
- ii generacja: waruna i indra, król bogów (inni dodają agni i brahmę, jeszcze inni mówią o trójcy bogów: agni, indra, waruna). bóstwa męskie (dewy) i bóstwa żeńskie (dewi) są traktowane jako emanacje jedynego boga lub (rzadziej) jako istoty niższe (anioły).
- iii generacja: najpopularniejsze są kulty wisznu, śiwy i dewi (jako żeńskiego aspektu bóstwa, czyli jako jednej bogini). prawie wszyscy hindusi modlą się do ganeśi, ale rzadko jako do przejawu boga jedynego. istnieją miliony dewów i dewi. ich kulty mają w większości zasięg lokalny.
kiedy …