Posty

Wyświetlanie postów z październik, 2018

8. buddyzm, bon

8. 2. 0. 1. bóstwo najwyższe

siddharta z rodu gautama, z rodu śaków (przydomek śakjamuni) zstąpił z nieba tuszita tzn urodził się w południowym nepalu w 563 pne. jego ojciec był władcą państwa miasta tilaurakot (ustrój republikański, władca był obieralny jak na śaków przystało). jego matka zmarła w siódmym dniu po porodzie, wychowywała go siostra królowej, mahapajapatigotami. w wieku 16 lat ożenił się z jasodharą i miał z nią syna rahulę. gdy miał 29 lat, w czasie 49-dniowej medytacji osiągnął wszechwiedzę: poznał wszystkie swoje wcielenia, tajemnicę cierpienia (duhkha), zrozumiał, że świat jest pełen cierpienia i dowiedział się co ma uczynić człowiek, aby nad cierpieniem zatryumfować (cztery szlachetne prawdy). przez następne tygodnie pozostawał w medytacji, aż zstąpił do niego brahma i umocnił go w postanowieniu, że ma głosić światu swoją mądrość. według innej wersji w wieku 29 lat (534 pne) postanowił porzucić rodzinę i prowadzić życie śrawany (wędrownego ascety). po sześciu latach …

8. buddyzm, bon

8. 2. najważniejsi bogowie

w uproszczeniu można powiedzieć, że w buddyzmie mamy do czynienia z jednym bogiem przejawiającym się w różnych wcieleniach, aspektach i przejawach, a na poziomie duszy/serca/umysłu z cząstką boga w człowieku. z punktu widzenia wiernego wyznawcy buddyzmu (z perspektywy żabiej) jest oczywiste, że najważniejszym bóstwem jest budda śakjamuni, założyciel tej religii.
ważnymi bogami są ponadto niektóre inne przejawy i wcielenia buddy.
8. 2. 0. bóstwo jedyne (absolut)
buddyzm to religia nonteistyczna (nie afirmuje i nie neguje istnienia boga), chociaż zbliżona pojęciem nirwany do hinduistycznej mokszy, która jest zdecydowanie teistyczna.
hongzhou: wszystkie różniące się zjawiska to przejaw niedualnej natury buddy, która zawiera pełnię absolutu. fayanzong: rzeczywistość (kosmos) jest bezforemną pustką, wszystko tworzy się w umyśle-sercu, wszystkie rzeczy we wszechświecie świadczą o absolucie i prowadzą do niego.
swatantrika realizuje "środkową ścieżkę" do stanu …

8. buddyzm, bon

8. 1. 2. 1. axis mundi

nie będę powtarzał hinduistycznych axis mundi. w buddyzmie rolę axis mundi może pełnić w szczególności kosmiczna góra meru lub taru - drzewo buddy.
według tradycji bon w niezniszczalnej krainie religii olmo lungring, w której przyszedł na świat szenrab i z którego wywodzą się nauki bon, w centrum miejsca zwanego tagzig, wznosi się dziewięciopoziomowa góra jungdrung gutseg, która jest centrum wszechświata.
8. 1. 2. 2. dualizm dobra i zła
generalnie rzecz biorąc dualizm w buddyzmie nie ma żadnego sensu, skoro nic nie istnieje: dobro ani zło, rzeczywistość ani umysł, nuomen ani fenomen, duch ani materia i tak dalej. istnieje tylko bodhićitta absolutna - bezpojęciowy stan umysłu poza dualizmem przedmiotu i podmiotu. zen: oświecenie to całościowa zmiana świadomości, polegająca na przejściu od dualnego widzenia świata do świadomości pozbawionej dualizmu (podziału na ja i nie-ja).
eternalizm jest przez buddyzm odrzucany, gdyż jest tylko pustość, nie ma świata zewnętrznego. …

8. buddyzm, bon

Obraz
8. 1. 2. świat po stworzeniu

do opisu z poprzedniego postu dodajmy jeszcze takie spostrzeżenia:
wszechświat = dharmadhatu, wszystko w nim jest puste, stale się zmienia, wszystko jest płynne, brak granic. wszechświat jest promieniujący, świetlisty bez cieni, w ten sposób jest doświadczany przez osobę medytującą, oznacza absolutną prawdę leżącą u podstaw wszystkich zjawisk. umysł może przeniknąć wszystkie rzeczy.
istnieje wiele wszechświatów, które maja okresy powstawania, trwania i zaniku, gdy istnieją ku temu odpowiednie warunki, zgodnie z prawem karmy czujących istot przebywających w tych wszechświatach. w okresach nieistnienia istnieje potencjał do stworzenia wszechświatów.
anicca (nietrwałość) to jedna z trzech cech istnienia. pozostałe to cierpienie (duhkha) i brak duszy (anatman). wszystkie złożone zjawiska są nietrwałe i podlegają ciągłemu procesowi zmian, dotyczy to podstawowych elementów, wszechświatów, gwiazd, planet, roślin, zwierząt, ludzi, bogów, uczuć, doznań, świadomości itp…

8. buddyzm, bon

8. 1. stworzenie świata

8. 1. 1. stworzenie świata
kosmologia buddyjska jest pesymistyczna, gdyż świat jest uznawany za źródło zła, nie istnieje powód aby wnioskować, że następstwo połączonych zdarzeń musi mieć początek. podstawą wszelkiego istnienia jest pustość (siunjata), brak własnej natury zjawisk, zjawiska pojawiają się w określonych warunkach, trwają przez jakiś czas, następnie znikają, istnieją w sposób zależny, nie mają realnego bytu, nie istnieje pierwsza przyczyna. wniosek: nie było czegoś takiego jak stworzenie świata.
dakini to istota personifikująca żeńską energię seksualną stanowiącą archetyp stworzenia.
mantra om to najświętsza sylaba hinduizmu, pierwotny hymn, dźwięk powstania wszechświata, jest identyczna z osobą absolutnego wisznu. (buddyzm tybetański)
tym niemniej mamy teorię powstania świata rozumianego jako powstanie i zmiana (przepływ) czasu, znaną jako dwanaście ognim współzależnego powstawania:
1) formowanie się świata (pierwsza kalpa istnienia świata);
2) rozwój (dr…

8. buddyzm, bon

8. 0. 3. organizacje

w tym miejscu wymieniam organizacje buddyjskie, które nie są na tyle istotne, aby umieścić je w rozdziale dotyczącym drzewa buddyzmu, ale ich pominięcie w wykładzie dotyczącym buddyzmu byłoby nieuzasadnione i dawało niepełny obraz tej rozwiniętej religii.
niektóre z organizacji buddyjskich:
- stowarzyszenie białego lotosu założone w 402 przez huiyuana i 123 wyznawców; było wzorem dla innych tajnych i półtajnych organizacji o charakterze ściśle religijnym, zakładanych w celu obrony przed atakami ze strony konfucjanistów; od 1337 zaczęły się mnożyć rewolty przeciwko mongołom, stłumione w 1363, otworzyło to jednak drogę powstaniu chłopskiemu zhu yuanzhanga, który założył dynastę ming; stowarzyszenie uaktywniło się w xviii w działając przeciwko dynastii qing i wszczynając dwa powstania (powstanie wang luna i powstanie białego lotosu); w tym czasie stowarzyszenie łączyło wierzenia buddyjskie, taoistyczne i manichejskie i odwoływało się do obietnic o przyjściu buddy maitre…

8. buddyzm, bon

8. 0. 2. synkretyzm

buddyzm jest religią jeszcze bardziej synkretyczną niż hinduizm. widać tu wyraźnie wpływy animizmu, szaminizmu, religii ludowych (tybetańska tradycja bon została przyswojona wprost i wchłonięta przez buddyzm), wzajemne przenikanie się z hinduizmem, religią adźiwików, dźinizmem i sikhizmem, a także wielkimi religiami dharmicznymi jak taoizm, konfucjanizm i shinto. także islam i sufizm przenikały się z buddyzmem na granicach geograficznych występowania tych religii.
chińczycy zacierali różnice pomiędzy bogami, np guanyin była czczona przez buddystów chińskich i taoistów. guanyin, chiński awalokiteśwara, to postać żeńska, która jest czczona w chinach (religie ludowe) jako bogini miłosierdzia, litości i płodności, a na południowym wybrzeżu jest utożsamiana z boginią mazu, stąd hipoteza, że do rozpowszechnienia kultu przyczynili się nestorianie rozpowszechniający kult matki boskiej. jej atrybutami były witka wierzbowa i waza z wodą święconą.
szkoła chan powstała w wyniku p…

8. buddyzm, bon

Obraz
8. 0. 1. drzewo buddyzmu i bon
symbolem buddyzmu jest koło dharmy (źródło wikipedia). nie jest to żaden ster okrętowy tylko symbol koła życia składającego się z sześciu sfer egzystencji (sansary) oraz ośmiorakiej ścieżki nauczania. budda puścił koło dharmy w ruch. motyw koła dharmy znajduje się na fladze indii.
flaga buddyjska (źródło wikipedia), istniejąca od 1885 to nie jest żadna tęcza, tylko pasy symbolizujące aurę buddy: pięć kolorów jest widocznych, a szósty niewidoczny stanowi mieszaninę tych pięciu kolorów i symbolizuje współistnienie wszystkich ras ludzkich i uniwersalizm. widoczne kolory to: niebieski - włosy, współczucie, żółty - skóra, droga środkowa, czerwony - mięśnie, błogosławieństwo nauk buddy, biały - kości i zęby, czystość nauk buddy, pomarańczowy - palce, pięty, wargi, mądrość nauk buddy.
drzewo buddyzmu da się uporządkować pod względem historycznym z powodu zdominowania doktryny religijnej przez jedno bóstwo.
zasady wczesnego buddyzmu zostały spisane przez uczniów śak…

8. buddyzm, bon

8. 0. problemologia

buddyzm jest nie do zrozumienia bez wcześniejszego poznania hinduizmu, gdyż stanowi jego ciągłość. kto uważa, że jest inaczej, ma równie płytką wiedzę o hinduizmie, jak katolik o chrześcijaństwie bez poznania religii bliskiego wschodu, judaizmu i gnostycyzmu. jeżeli uznam to za konieczne będę zostawiał niektóre fragmenty blogu dotyczące hinduizmu. będą one napisane kursywą.
podobno jednym z powodów wyodrębnienia się buddyzmu z hinduizmu były coraz bardziej spekulatywne i niezrozumiałe koncepcje braminów oraz ich monopol na składanie ofiar. to dziwne biorąc pod uwagę wydumane spekulatywne koncepcje buddyjskie.
kult buddy śakjamuni (w hinduizmie to jeden z awatarów wisznu) jest rozdęty w buddyzmie do obrzydliwości i do rzygu, jest porównywalny z kultem chrystusa w chrześcijaństwie.
słowo budda będzie używane w dwóch znaczeniach: jako uniwersalnego buddy i jako buddy śakjamuni, który jest wcieleniem uniwersalnego buddy. często jedynie z kontekstu zdania (akapitu) będzie w…

8. buddyzm, bon

Obraz
Waldemar Mierniczek

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 14. ślad kosmiczny

zdecydowałem się na umieszczenie tego rozdziału, ponieważ, ślad kosmiczny znajduje w hinduizmie silne przesłanki. dotychczas nie zajmowałem się tym śladem. tropy dotyczące śladu kosmicznego w mitologii słowiańskiej, celtyckiej i germańskiej nie są silne i nie są opisane w podrozdziale „tropy” dotyczącym hinduizmu.
po pierwsze: okres czasu, o którym mówi hinduizm, a więc okres życia brahmy jest tak długi (311,04 bln lat), że trudno sobie wyobrazić, aby mógł to wymyślić człowiek spoglądający kilka lub kilkanaście tysięcy lat temu w niebo.
po drugie: kosmologia zakładająca istnienie wieloświatów i pierwociny teorii strun, co zostało potwierdzone przez cywilizację zachodnią dopiero w xx w.
po trzecie: pojazdy używane przez hinduskich bogów (wimany) mają niesamowite właściwości.
karttikeja i demon rawana używali (niezależnie od siebie) "wspaniałego latającego pojazdu" (puspaka).
surja podróżuje przez wszechświat przemierzając odległość 95 100 000 jodźanów (760 800…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 13. koniec świata, sąd ostateczny

hinduistyczna koncepcja końca świata przewiduje, że najwięksi bogowie (awatary i wcielenia) stają się jednym.
wtedy to wisznu przyjmuje formę śiwy i niszczy kosmiczne stworzenie.
wszechświat jest nieustannie niszczony i powoływany do życia, a symbolem tego jest taniec świwy-nataradźy (śiwaici). ogień trzymany w lewej ręce oznacza, że gdy nastąpi odpowiedni moment, świat zostanie przez boga zniszczony. krąg płomieni otaczający śiwę to alegoria ognia otaczającego uniwersum. śiwa wibhuti przedstawiany jest jako statuetka obsypana popiołem, co symbolizuje zniszczenie wszechświata. kiedyy nastanie właściwy moment, śiwa otworzy trzecie oko i wszystko spłonie.
kryszna jest niszczycielem wszechświata.
maja posiadająca naturę cienia wielbiona jest jako durga, czynnik stwarzający, zachowujący i niszczący doczesny świat. ćamunda jest straszliwym aspektem durgi, uosobieniem niszczącej mocy myśli i intelektu.
w goa i nepalu czci doznaje wetala - bóstwo chaosu i znisz…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 12. tropy po przestudiowaniu rozdziału


5. mokosz – moksza.
133. kalpawkryszna – drzewo spełniające życzenia.
148. adźiwikowie chodzący nago – asceci wszelkiej maści – diogenes cynik: gdybym tak przez potarcie brzucha mógł zaspokoić głód.
149. kalkin jako jeździec na białym koniu – mesjasz – chrystus.
150. druga era czasu: tretajuga (?) trwa 3000 lat boskich – trzecia era czasu: dwaparajuga (?) trwa 2000 tat boskich.
151. awatary schodzą na ziemię, aby wspomóc ludzkość w okresach upadku moralności – chrystus przyszedł na ziemię, aby odkupić ludzkość upadłą za grzechy.
152. guny działające podczas powstania wszechświata, siły cechy: sattwa - czysta, radźas - namiętna, thamas - otępiała - jak cechy kwarków: dolne, górne, powabne itp - waiśeszika - przed v w - atomizm, dualizm, pluralizm.
153. agni-bóg ognia, ogień.
154. braminizm - krwawe ofiary ze zwierząt - hinduizm - ofiary symboliczne (interpretacja alegoryczna) - komunia święta - alegoryczne spożywanie ciała boga.
155. powtarzalny cykl pór…

7. hinduizm (wedyzm, braminizm, hinduizm), adźiwikowie, joga, mitologia indii, religie cyganów

7. 10. 4. taniec

taniec stanowi w hinduizmie element kultu bogów. taniec występuje także jako rytuał. taniec tworzy elementy bakhti wykonywane dla celów kultowych (zwłaszcza tańce klasyczne, np bharatanatian). teoria tańca i konieczne ruchy kończyn są opisane w natjaśastrze bharata muniego, natchnionego przez brahmę. wisznudharmottarapurana zawiera objaśnienia dotyczące tańca.
natjaśastra, traktat dotyczący teatru, tańca i muzyki, stanowi podstawę, z której wywodzi się klasyczny taniec indyjski, który ma siedem stylów, południowe: bharatanatian, kathakali, kućipudi, mohiniyattam, północne: kathak, manipuriu, odissi. tańce opierają się na ruchach, gestach i wyrazie (abhinaya). w tańcu używane są mudry - język gestów, którym tancerze ilustrują opowiadania ze świętych ksiąg. celem tańca jest uwolnienie duszy od świata materialnej ułudy i połączenie się z boskością. początkowo wymienione tańce były tańczone tylko w świątyniach przez dewadasi (kapłanki-tancerki).
bharatanatian ma ok 3000 lat.…