Posty

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 8. 2. 2. 2. płodność i przyjemność, w tym ciało i wizerunki bogów

nut i geb przez całą wieczność leżeli złączeni w miłosnym uścisku, dopóki nie zostali rozdzieleni przez szu (powietrze). świat znajduje się pomiędzy ich ciałami.
nut otrzymała od ojca zakaz łączenia się ze swoim bratem gebem. nut przedstawiana jest jako naga kobieta stojąca na rękach i nogach. jej ciało wygięte w łuk jest pokryte gwiazdami i tworzy cztery kierunki świata. kiedy słońce (ra) zbliża się ku zachodowi, nut połyka je i może kochać się z gebem, co rano o świcie rodzi słońce dając początek nowemu dniu. gdy geb i nut chcieli zbliżyć się w ciągu dnia następowała burza. nut jest czasami przedstawiana jako niebiańska krowa, na której grzbiecie słońce pokonuje nieboskłon, w tym ujęciu geb to byk nut.
bastet to bogini miłości, przyjemności i radości.
hathor to bóstwo miłości, radości, uciech. jej atrybutami były lustro, naszyjnik meneat, sistrum, dysk słoneczny ozdobiony ureuszem.
anat, zmysłowa bogini miłości i patro…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 8. 2. 2. płodność

21. 8. 2. 2. 1. płodność i rodzina

ozyrys jest bogiem płodności.
izyda jest boginią płodności (blemiowie), boginią i opiekunką rodzin, najlepszą matką.
amon jest bogiem płodności.
bastet jest boginią płodności.
ba-neb-dżed to bóstwo płodności.
min to bóg płodności.
anat jest zmysłową boginią płodności, przedstawianą z symbolem płodności kwiatami lilii (tanis).
astarte, bogini płodności, była przedstawiana nago, często z kwiatami lotosu w dłoniach jako symbolami płodności, (hyksosi).
baal jest przedstawiany jako byk zapładniający stada jałówek, gdyż miał niespożytą siłę seksualną (memfis).
żaba jest symbolem płodności.
napój zawierający wysuszone i pokruszone skarabeusze wpływa pozytywnie na płodność i jest stosowany do dzisiaj.
anch to symbol płodności, jego kształt symbolizuje kobiece łono.
bet to bóg wesela i rodziny.
horus to obrońca rodziny.
w starożytnym egipcie panowała monogamia. małżeństwo zawierano na podstawie kontraktu. cudzołóstwo było surowo karane (zmiażdżenie no…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 8. narodziny, życie, śmierć

21. 8. 1. narodziny

amon powodował, że kobiety rodziły dzieci.
heket jest boginią narodzin, opiekunką kobiet rodzących. była wyobrażana z głową żaby jako symbolem życia, płodności i narodzin, przekazywała tchnienie życia, dlatego jej atrybutem był anch symbol życia, była patronką położnych, była wzywana dla złagodzenia cierpień rodzących. popularne były amulety z jej wizerunkiem.
bes jest bogiem kobiet rodzących i dzieci. bes i tawaret, bóstwo opiekuńcze kobiet podczas ciąży, opiekunka rodzących i położnic, niemowląt i dzieci, chronili położnice przed powikłaniami. podobizmy besa wieszano nad łóżkami, dekorowano nim łoża, podgłówki i siedzenia (zwłaszcza kobiet), amuletami z jego wizerunkiem zabezpieczano dzieci przed działaniem zła i ukąszeniami gadów. wizerunkami tawaret zdobiono nogi, wezgłowia i oparcia łóżek (zwłaszcza kobiet rodzących) oraz siedzenia (główne przeznaczone dla kobiet). powszechnie noszono amulety tawaret dla ochrony przed złymi urokami,…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 2. rośliny, rolnik

geb jest patronem roślinności.
w heliopolis czczono święte drzewo atuma, mangustę egipską (ichneumona) i stonogę sepa, której wzniesiono sanktuarium nad nilem.
benu to bóstwo solarne, związane z atumem, ra i ozyrysem, czczone w heliopolis, gdzie mieszkało w gałęziach świętej wierzby (być może mowa o tym samym drzewie, co w poprzednim akapicie).
w heliopolis czczono także inne święte rośliny: iszed (awokado?) i drzewo hatkor.
figowiec sykomora to święte drzewo, odporne na butwienie, używane do produkcji trumien i sarkofagów od 3000 pne. wykorzystywano także jego owoce i cień.
gałąź oliwna jest symbolem zwycięstwa faraona.
huh z gałązką palmową symbolizował rachubę roczną.
asz jest bogiem oaz i winnic.
bluszcz pospolity to drzewo ozyrysa, poświęcone temu bogu.
bez czarny był stosowany do leczenia oparzeń.
bes nosił koronę z liści.
nefertum jest bogiem lotosu. jest przedstawiany jako dziecko w kwiecie lotosu lub mężczyzna z koroną w kształcie lotosu.
horus był czczony jak…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 1. 4. 3. kot/lew/lampart (pantera)/gepard


bastet to bogini kotów i uciechy kotów. kult bastet rozpoczął się ok 1100 pne i trwał do 30 pne (śmierci kleopatry). wcieleniem bastet był kot. bogini była przedstawiana jako kot lub kobieta z kocią głową, ze skarabeuszem na głowie. prawdopodobnie kot był na początku lwem lub lwicą.
ra ma formy kocie (miua, miuti).
pewnego dnia hathor pokłóciła się z ojcem, przyjęła oblicze dzikiej kotki i uciekła do nubii. z powrotem sprowadził ją thot pod postacią pawiana.
koty były zwierzętami świętymi. zabicie kota było karane surową karą. w bitwie pod peluzjum, 525 pne, wrogowie (persowie) wystawili przed swych żołnierzy koty wiedząc, że egipcjanie nie zabijają kotów.
po śmierci kota opiekunowie golili brwi, a następnie balsamowali zwłoki zwierzęcia. kocie nekropolie istniały w bubastis, speos artemidos, memfis, przez kilkaset lat. pochowano w nich tysiące kotów, też mumii kotów.
ruti to para lwów identyfikowana z szu i tefnut. do nich należały barki s…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 1. 4. 1. pies/szakal

isdes - bóstwo zmarłych występuje pod postacią czarnego psa.
hapi to bóg z głową psa.
am-heh był przedstawiany jako człowiek z głową psa.
baal był wyobrażany jako pies odpędzający złodziei i wrogów (memfis).
thot jako pies pilnował lewego oka horusa.
gdy zdechł pies właściciele golili sobie brwi i głowy.
w szarunie znajduje się cmentarzysko mumii psów jako zwierząt kultowych.
anubis to bóg z głową szakala. był przedstawiany czasami jako czarny pies lub szakal z przewiązaną szyją i cepem w zgięciu nogi. czerń była barwą rozkładającego się ciała i kolorem gleby doliny nilu symbolizującym odrodzenie.
chenti-imentiu to bóstwo szakal panujące w świecie zmarłych, czyli państwie zachodu.
asz jest przedstawiany jako człowiek z głową lwa, szakala, jastrzębia lub węża lub z kilkoma głowami. wizerunek asza jest pierwszym w egipcie wizerunkiem boga z głową zwierzęcia.
wepwawet, bóg z głową szakala lub psa, jest przedstawiany jako postać stojąca lub leżąca, z gotową do ataku kob…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 1. 4. pozostałe zwierzęta

thot - bóg-księżyc był pawianem. czasami był przedstawiany z głową pawiana. pawiany były czczone w egipcie.
betiou - bóstwa małpy-pawiany zamieszkiwały pierwszy okręg krainy podziemnej, otwierały i zamykały ją dla ra-ozyrysa, gdy wstępował na barce do krainy zachodniej.
hapi był panem ryb, jego atrybutem w dolnym egipcie były żaby, był przedstawiany z głową pawiana.
samce ogdoady miały głowy żab. bóstwa ogdoady mogły występować pod postaciami małp.
heket jest znana pod postacią żaby lub kobiety z głową żaby. żaba była symbolem życia, płodności i narodzin.
huh był wyobrażany w postaci żaby. podobnie prabóstwo kuk jest przedstawiane w postaci żaby, a nun z głową żaby.
prabóstwo tenemu w postaci żaby, z partnerką wężem tenemujt, stanowili parę (hermopolis).
faraonowie dynastii 0 (3150-3000 pne) nosili imiona zwierząt i zostali zidentyfikowani po hieroglifach na grobach, np skorpion i, skorpion ii, ślimak, słoń, ryba.
geb był panem skorpionów.
selkit przedstawian…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 1. 3. kopytne

ammit to pożeraczka grzeszników o głowie krokodyla, tułowiu geparda (lub lwa) i zadzie hipopotama.
tawaret jest przedstawiana jako ciężarna hipopotamica z obwisłymi piersiami, z paszczą, ogonem, grzbietem krokodyla i łapami lwa, wsparta na amulecie sa (magicznym symbolu ochrony). niekiedy trzymała anch lub pochodnię odpędzająca złe siły. tawaret to konkubina seta pod postacią samicy hipopotama (plutarch).
hapi był czasami przedstawiany jako hipopotam.
zwierzęciem seta była antylopa z głową szakala.
satis nosiła na głowie koronę egiptu uzupełnioną o dwa rogi antylopy.
wielbionym zwierzęciem anuket była gazela.
reszef nosi na głowie koronę górnego egiptu, w której w miejsce ureusza jest umieszczona głowa gazeli.
dzik był kojarzony z setem, mrokiem i zimą, przyczyną śmierci ozyrysa.
świnie ceniono jako zwierzęta ofiarne.

21. 7. 1. 3. 1. koń

anat przedstawiano jadącą na koniu (tanis).
astarte przedstawiana jest nago, niekiedy stoi na grzbiecie konia.
w obu przypadkach nie są to…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 1. 2. ptaki/jajko

ogdoada usiadła na pagórku i zniosła jajo, z którego wykluło się słońce i to ono stworzyło i zorganizowało świat (hermopolis). według innej wersji stało się to w hermopolis na środku świętego jeziora deser (dwóch noży), pośrodku wyspy płomieni, na której święty ibis składał kosmiczne jajo, a następnie je rozbijał.
według innej wersji kosmiczne jajo zostało złożone przez praptaka, którym był ibis, utożsamiany z thotem, kaczka lub gęś. thot złożył jajo w praoceanie nun.
szu jest przedstawiany jako mężczyzna o rozpostartych skrzydłach.
dusza ba była przedstawiana jako mały ptak z wielką ludzką głową.
w egipcie miał miejsce opad ryb i ptaków z nieba (papirus tulliego).
hapi jest panem ptactwa wodnego.
horussokół jest czczony pod postacią sokoła lub jako człowiek z głową sokoła zwieńczoną tarczą słoneczną, jest przedstawiany jako sokół z rozpostartymi skrzydłami, a na paletach predynastycznych w scenie polowania na lwy.
nechen to bóg sokół.
montu jest przedstawiany pod p…

21. religie egiptu, nubii i hyksosów

21. 7. 1. 1. wąż/smok (gad/jaszczur/krokodyl)

samice ogdoady miały głowy wężów.
geb jest panem węży.
apophis to olbrzymi kosmiczny wąż, demon ciemności i chaosu o złym wyglądzie i charakterze, mieszka w głębinach praoceanu (duat). apophis został stworzony przez neit.
amon jest przedstawiany jako wążkematef.
meretseger to bogini-wąż.
asz jest przedstawiany jako człowiek z głową lwa, szakala, jastrzębia lub węża lub z kilkoma głowami zwierząt. wizerunek asza jest pierwszym w egipcie wizerunkiem boga z głową zwierzęcia.
szed to bóg zbawca, młody książę ujarzmiający węże, lwy i krokodyle.
wepwawet, bóg z głową szakala lub psa, jest przedstawiany jako postać stojąca lub leżąca, z gotową do ataku kobrą u stóp, lub jako pies.
renenutet to bogini-kobra, przedstawiana jako kobieta z głową węża.
hauhet jest przedstawiana pod postacią węża.
kauket jest przedstawiana w postaci węża.
naunet jest przedstawiana w postaci węża.
unut to prabóstwo przedstawiane w postaci węża.
tenemu to prabóstwo w postaci żaby, z …