wm religia

8. 9. 4. 4. geograficzne centra kultu (cz 2) Waldemar Mierniczek

8. 9. 4. 4. geograficzne centra kultu (cz 1)   jest ich mniej niż w hinduizmie, ale są trudniejsze do opisu, gdyż dotyczą głównie klasztorów, które są kompleksami religijnymi. Waldemar Mierniczek

8. 9. 4. 3. przedmioty kultu Waldemar Mierniczek

8. 9. 4. miejsca uprawiania kultu, przedmioty kultu   8. 9. 4. 1. natura/przyroda jako miejsce uprawiania kultu   znaczenie wyznaczonych miejsc natury (groty, góry, jeziora, rzeki, gaje, drzewa) maleje w miarę rozwoju buddyzmu. gaje, zwłaszcza ten, w którym medytował budda śakjamuni, oraz te związane z bogami i duchami czczonymi przez poszczególne plemiona i z tradycją bon, w dalszym ciągu stanowią miejsca kultu. z drzew szczególnie obdarzonych kultem możemy wymienić drzewo bodhi i drzewa bakula ( mimusops elengi ) rosnące przy stupach w amarawati i sanći.   8. 9. 4. 2. świątynie, klasztory, pustelnie, kapliczki, miejsca publiczne, domy   ołtarzyki domowe stanowią jeden z przejawów buddyjskiej pobożności. butsudan to ołtarz-relikwiarz domowy, przed nim domownicy składają hołd: ukłon, klaśnięcie, uderzenie w gong, zapalenie trociczek, przy różnych okazjach zaprasza się mnicha, który recytuje sutry. członkowie szkoły hoa hao modlą ...

7. 9. 3. 20. tulku (cz 2) szamarpa to drugi najważniejszy po karmapie mnich szkoły karma kagyu, nie jest tulku (chociaż nie jest to do końca jasne). oznaką szamarpy jest czerwona korona . lista szamarpów: 1 khedrup drakpa senge , który dostał czerwoną koronę od iii karmapy rangdziung dżordże, 2 kacio łangpo , 3 chopal yeshe , 4 chokyi drakpa yeshe pal zangpo , 5 koncho yenlak , 6 mipan chokyi wangchuk ,   7 yeshe nyipo , 8 palchen chokyi dondrup , 9 konchog geway yungnay , 10 mipan chodrup gyamtso , 11 tybetański lekarz o nieznanym nazwisku ukrywający się przed regentami dalajlamy , którzy próbowali przejąć szkołę kagyu, 12 tugsay jamyang rinpoche , 13 tinlay kunchap rinpoche , niemowlę, które przeżyło rok i nie zdążyło być intronizowane, 14 mopam czoki lodro . dżawdzandamba to tulku buddyzmu tybetańskiego w mongolii: 1 dzanabadzar (potomek czyngis-chana?, rozpoznany przez panczenlamę lobsanga czokji gjalcena jako inkar...

7. 9. 3. 20. tulku (cz 1)   postanowiłem wyodrębnić tulku jako osobną kategorię istot i osób biorących udział w życiu religijnym. tulku to inkarnacje inkarnacji bóstw. nie doznają ubóstwienia na ziemi, otaczani są czcią jako ludzie. stąd ich oddzielna kategoria. dalajlamowie od 1751 do 1950 byli władcami tybetu, od 1912 niepodległego państwa, obecnie rządzonego przez centralny rząd tybetański z siedzibą w dharamsali w indiach. ten rząd nie jest uznawany przez żadne państwo na świecie. ostatni dwaj premierzy tego państwa to mnichowie lobsang tenzin (2001-2011) i lobsang sangay (od 2011). dalajlamowie : 1 gendum drup (1391-1474), 2 gendun gjaco (1475-1541), 3 sonam gjaco (1543-1588), 4 jonten gjaco (1589-1616), 5 lobsang gjaco (1617-1682), 6 cangjang gjaco (1683-1706), 7 kelzang gjaco (1708-1757), 8 jamphel gjaco (1758-1804), 9 lungtok gjaco (1806-1815), 10 cultrim gjaco (1816-1837), 11 khedrub gjaco (1838-1856), 12 trin...

8. 9. 3. 17. błogosławieni, święci   najbardziej na świętych nadają się, według mnie masasiddhowie : mahasiddha - urzeczywistniony mistrz, oświecony mistrz ścieżki tantrycznej. w buddyzmie tybetańskim jest 84 mahasiddhów. ale są i inne koncepcje: mistrz zen (chan, son, zen, thien) - w pełni oświecony człowiek o dojrzałej osobowości i nieugiętym charakterze, który włączył dharmę w swoje życie i potrafi prowadzić innych do oświecenia, ale mistrzów zen opisuję w rozdziale dotyczącym nauczycieli. theravada uznaje za świętych arahantów , czyli mnichów którzy osiągnęli nirwanę, a budda to pierwszy święty, ale arahantów było zbyt wielu, a do tego większość z nich była anonimowa, nie nadają się na świętych, a buddowie to według mojej konwencji bogowie lub emanacje bogów, ponieważ są ubóstwieni. mahajana uznaje dwa rodzaje świętych: buddów i bodhisattwów . ale bodhisattwowie zostali opisani w rozdziale dotyczącym osób medytujących. wadżrajana wymienia kilka kate...

8. 9. 3. 13. mistycy   w buddyzmie mistycyzm jest rozumiany jako bezpośrednie doświadczenie religijne człowieka z pozazmysłową jednią zdefiniowaną jako prawdziwa rzeczywistość świata. w tym rozumieniu mistycyzm to jedyna droga do prawdy (oświecenia czyli pojmowania rzeczywistości takiej jaką jest). za mistyków uchodzili: - naropa , - tamo-san (1907-2001), oświecona mistyczka, - zhiyi , który na górze tiantai miał doświadczenia typu mistycznego; był atakowany przez demony; na skutek tych doświadczeń wykupywał później prawa łowienia ryb i przekonywał rybaków, żeby zmienili zawód.   8. 9. 3. 14. cudotwórcy   cudotwórcą był budda śakjamuni . cuda z nim związane są opisane w rozdziale o cudach. ponadto cudotwórcami byli: - uppalawana , która rozwinęła nadzwyczajne moce i mogła, na przykład, przybierać inne kształty, - wietnamski mnich khong lo , który latał w powietrzu i chodził po wodzie, - xita guangmu , który po siedmiu dniach od ur...

8. 9. 3. 12. medytujący, jogini, bodhisattwowie   buddyzm kładzie nacisk na medytację jako środek do uzyskania oświecenia, ale medytacja nie ogranicza się do jogi i joga nie zajmuje w praktykach medytacyjnych tak wszechogarniającej pozycji jak w hinduizmie. ponieważ asceza nie dała buddzie odpowiedzi na pytanie, jak wyzwolić ludzi z cierpienia, postanowił poddać się medytacjom. medytował pod drzewem w bodh gaja ( bodhi ) przez 49 dni. w trakcie medytacji nawiedzały go wątpliwości uosobione przez bóstwo mara . budda pokonał je (niemal jak chrystus kuszenie szatana podczas 40 dni pobytu na pustyni) i w dzień pełni księżyca miesiąca wiśakha osiągnął oświecenie. jogin - tak nazywa się praktykujących i urzeczywistniających nauki diamentowej drogi (wadżrajana). kujogin - osoba praktykująca jogę w niewłaściwy sposób, przez co nie może osiągnąć celów. bodhisattwa , osoba, która dąży do stanu buddy kierując się motywacją przynoszenia pożytku innym, rezygnuje z własn...

8. 9. 3. 10. misjonarze   buddyzm ma zacięcie misjonarskie. misje rozpoczęły się już za życia buddy , od xx w obserwujemy natężoną działalność misjonarską poza azją, w tym w krajach rozwiniętego zachodu, gdzie napotyka ona na pozytywne przyjęcie ze strony nowych ruchów religijnych, zwłaszcza ezoterycznych. niektórzy misjonarze: - bodhidharma (ok 440-ok 482), udał się z misją z indii do chin i japonii, uważany za 28 patriarchę mahajany, 1 patriarchę chan i 1 patriarchę zen, osoba kluczowa w przekazie linii dharmy , - amoghawadżra , indyjski mnich, misjonarz w chinach i na sri lance, - an shigao , misjonarz z partyjskiego rodu arsacydów, podobno uciekł do chin i tam zajmował się tłumaczeniem tekstów buddyjskich w założonym przez siebie biurze tłumaczeń, - dharmakszema (385-433), misjonarz z indii działający w chinach, - enku , rzeźbiarz i mnich japoński, przez kilka lat nauczał ajnów przez których był traktowany jako wcielenie buddy (?), - ennin (794-86...