Posty

6. religia germanów

6. 6. 3. bóstwa opiekuńcze   notujemy znikomą ilość bóstw opiekuńczych w mitologii germańskiej w porównaniu z mitologią słowiańską. jako bóstwa opiekuńcza wymieniani są wolundr – kowal i hern – duch lasu. nisse to bożkowie domowi mieszkający danię i norwegię. w norwegii ich odpowiednicy nazywani są tomte . przedstawiani są w postaci małego dziecka z siwą broda i czerwoną czapeczką. opiekują się domem i obejściem w czasie, gdy gospodarze śpią. w zamian oczekują drobnych prezentów, najchętniej w postaci pożywienia. niezadowolone nisse płatają psikusy. fylgie jest bardzo ciekawym duchem opiekuńczym człowieka, uosobieniem jego cech psychicznych lub też opiekunką rodów. do duchów opiekuńczych należy zaliczyć kobolty , które opiekują się domem. przebywają w pobliżu paleniska lub pod belkowaniem domu. kobolty przynosiły dobrobyt, strzegły skarbów podziemnych. kobolty to także bóstwa opiekuńcze związane z ziemią. zamieszkują wzgórza, rzeki, kamienie. dają ludziom i kra...

6. religia germanów

6. 6. 2. krasnoludki   krasnoludków u germanów dostatek, niektóre z nich mają pochodzenie słowiańskie, ale większość to germański dizajn. karły zostały utworzone przez odyna , wilego i we z robactwa wypełzającego z prochów martwego ymira i resztek tegoż . czterech z nich stanęło na rogach świata i utrzymuje na swoich ramionach asgard . to austri , westi , nordi i sudri . reszta powędrowała za modsognirem i durim do podziemnych korytarzy gór, rozpadlin, pieczar i korzeni drzew, gdzie ulepili inne karły. tak narodził się dvalin , który zabrał część karłów i osadził nad morzem. alfheim był krainą położoną między niebem i ziemią, zamieszkałą przez elfy światła , położoną na wschód od oslo i na północ od goteborga, między rzekami gautelfr ( gotalven ) i raumelfr . frejr był panem alfheimu. jego sługami było dwoje elfów: byggvir i beyla . ostatnim królem tej krainy był gandalf . svartalfheim był krainą mrocznych (czarnych) elfów (karłów, krasnoludów) poł...

6. religia germanów

6. 5. dusze, duchy przodków, reinkarnacja   pierwsza kobieta embla (wiąz) i pierwszy mężczyzna ask (jesion) dostali dusze od odyna , wilego i we . według innej wersji aska i emblę obdarzył duszą honir .   reinkarnacja także przejawiała się w życiu germanów, chociaż można o tym sądzić jedynie pośrednio, niejako z drugiej ręki.   agnar , syn geirroda , jest czasami przedstawiany jako ponowne wcielenie swego stryja, agnara . helgi i sigrun urodzili się po raz drugi (więc ona po raz trzeci) jako helgi haddingjaskati i walkiria kara , córka halfdana .     6. 6. demony, herosi i półbogowie   6. 6. 1. anioły i demony   aniołów nie uświadczysz w mitologii germańskiej.   demonów jest niewiele. być może bierze się to stąd, że mitologia germańska mówi o niewielu bytach, więc tą niewielką ilość można było łatwo „unicestwić” lub „zagospodarować” w czasach chrystianizacji. ogromna ilość bóstw w mitologii słowiańskiej i opó...

6. religia germanów

6. 4. 2. raje i krainy rajopodobne   krainą rajopodobną był asgard . to w niej mieszkali asowie – bogowie, którzy wygrali z wanami . wyższość asgardu nad wanaheimem przejawiała się także w tym, że kto mógł przeprowadzał się do „lepszej” krainy.   w asgardzie panowała wieczna wiosna. w asgardzie był gród asów gladsheim pokryty złotem. w nim bogowie zbierali się by sądzić i biesiadować. jest tam też "halla" vingolf dla bogiń. w centralnym punkcie gladsheimu, w sali odyna o nazwie valasjalf stoi hlidskjalf , tron odyna, z którego widać wszystko co dzieje się w asgardzie i na ziemi (w midgardzie ). odyn mieszka w pałacu asgardu, który nazywa się bliskermer i leży w trudheimie , skąd przez rzeki kornt , ormt i kervauga udaje się do jotenheim u, aby walczyć z thursami.   asgard jest połączony z ziemią za pomocą bifrost (tęczy), której strzeże hejmdal . schodząc z bifrost wchodzi się na zieloną równinę idawall . najbardziej na południe wysunięte jest gim...

6. religia germanów

6. 4. świat podziemny i życie pośmiertne, wędrówka dusz   w mitologii germańskiej jest wiele światów podziemnych i pośmiertnych, dziewięcioma z tych światów włada bogini hel. nie udało mi się ich zidentyfikować. oprócz światów podziemnych występuje także jeden świat podwodny dla zmarłych żeglarzy.   wśród światów pośmiertnych mamy także takie, które możemy nazwać rajami. cechy raju ma asgard, świat bogów, jeden z dziewięciu światów stanowiących wszechświat.   6. 4. 1. światy podziemne i pośmiertne, piekło   niflheim jest krainą zmarłych naturalną śmiercią, mgły, ciemności, lodu i zimna położoną na północ od ginnungagapu . wejście do niej zwie się bramą trupów. płyną tam dwie graniczne cuchnące rzeki: gjoll i leipt , nad gjoll wzniesiono most, który jest pilnowany przez olbrzymkę modgud , psa garma i obrzydliwego, trójgłowego olbrzyma hrimgrimnira . przy korzeniu yggdrasila burzy się woda w studni hwergelmir (kipiący kocioł), bo zlewa się do n...

6. religia germanów

6. 3. 9. czas   norny, boginie przeznaczenia i losu ludzkiego, przędą nić ludzkiego żywota. pojawiają się przy narodzinach i mogą przeciąć nić żywota sprowadzając śmierć. urd odpowiada za przeszłość i jest utożsamiana z przybywającym księżycem, werdandi odpowieda za teraźniejszość i jest utożsamiana z księżycową pełnią, skuld jest odpowiedzialna za przyszłość, określa długość życia narodzonych dzieci, księżyc ubywający.   6. 3. 9. 2. dzień i noc   dag , brat jord , syn dellinga (boga zmierzchu) i nott (nocy), stanowi uosobienie dnia, jest jasny i piękny.   nott , ciemnowłosa córka giganta narfiego , bogini ciemności nocnych, miała trzech mężów: naglfariego , z którym miała syna auda , annara , z którym miała córkę jor d (ziemię) i dellinga . nott pędzi po niebie na koniu hrimfaksim ( szronogrzywym ) za nią podąża dag . nott opiekowała się manim na prośbę odyna .   netrhus jest boginią nocy.   alp atakuje w nocy w czasie p...

6. religia germanów

6. 3. 8. woda, rybak, żeglarz, marynarz   woda jest zrobiona z krwi ymira . kiedy odyn , wili i we postanowili zabić ymira, chcieli z jego krwi utworzyć morza i jeziora . krew była tak obfita, że nastąpił potop , w którym zginęło całe pierwsze pokolenia olbrzymów , gdyż uciekały w góry i do jaskiń. tylko belgelmir ocalał wraz z żoną i dziećmi chroniąc się w statku wykonanym z szuflady do przechowywania mąki. zgodnie z inną wersją wczołgali się do dziury w wydrążonym pniu drzewa. w końcu dotarli do skały na rubieżach świata.   podczas powstania świata stworzono jedenaście rzek zwanych elivagar .   niflheim to królestwo lodu, mgły i zimna. w nim położone są krainy jotunheim i helheim . w niflheim płynęła zatruta rzeka eliwag , która nie zamarzała dzięki tchnieniu surtra (pewnie nie jest to jedenaście rzek elivagar , o których mowa później). dwie graniczne rzeki niflheimu to gjoll i leipt . poprzez gjoll przerzucono most, który jest strzeżony przez olbr...

6. religia germanów

6. 3. 6. powietrze   vanir był bogiem wiatru. thor miał władzę nad powietrzem, wiatrami, burzami, piorunami i dobrą pogodą. odyn był bogiem wiatru i przewodnikiem dusz pędzących w powietrzu. njordr jest odpowiedzialny za wiarty morskie i lądowe. na szczycie yggdrasila żyje orzeł, który podmuchem skrzydeł powoduje powstawanie wiatrów. holda sprowadzała wichurę i zamieć śnieżną.   asgard jest połączony z ziemią mostem bifrost ( tęczą ), którego strzeże hajmdal (bóg tęczy). bogowie codziennie przemierzają ten most, aby odbywać spotkania w cieniu yggdrasila . bifrost ulegnie zniszczeniu podczas ragnaroku pod ciężarem przechodzących po nim gigantów i potworów.   odyn , wili i we uczynili z z mózgu (lub włosów) ymira chmury. frigg mieszka w pałacu fensalir w asgardzie, gdzie tka chmury. jest wyobrażana jako kobieta spowita w chmury i lecąca na miotle (!!!).   niflheim to królestwo lodu, mgły i zimna, w niej położone są jotunheim i helheim ....

6. religia germanów

6. 3. kosmos i żywioły   6. 3. 1. niebo   sklepienie niebieskie utworzono z czaszki ymira . tyr był personifikacją nieba. nieboskłon jest podtrzymywany przez konary yggdrasila .   6. 3. 2. słońce   słońce zostało uczynione przez odyna , wilego i we z iskry zabranej z królestwa ognia muspelheimu . od , mąż frei , to światło słoneczne lub letnie światło. krzyż (zwłaszcza krzyż celtycki) był symbolem odyna.   sol, córka mundilfariego , siostra maniego , żona śmiertelnika glena , przemierza niebo w rydwanie zaprzężonym w dwójkę koni ścigana przez wilka skolla (lub wilka fenrira ). arvak (budzący się wcześnie) i alsvid (najszybszy), konie ciągnące rydwan sol, dawały światło, a słońce dawało ciepło. bogowie zaszczepili im żelazne miechy, które miały uchronić je przed żarem. sol zostanie pożarta przez skolla przed ragnarokiem , a wcześniej urodzi córkę, która będzie słońcem w nowym świecie.   grzywa skinfaxi , konia daga , rozświetla...