wm religia

12. 2. najważniejsi bogowie   12. 2. 0. bóstwo jedyne (absolut)/plane   wiara gnostyków, mimo tego, że propagowała dualizm dobra i zła, ociera się lub wychodzi od pojęcia boga absolutu , a także antytezy absolutu - plane . nie może być inaczej skoro gnostycyzm jak narośl na żywym ciele asymiluje pojęcia kosmologiczne i teologiczne z chrześcijaństwa. ewangelia prawdy napisana przez walentyniana lub jego ucznia podaje, że zbawienie następuje dzięki poznaniu prawdy o ojcu ( absolucie ). jezus wskazuje drogę do przezwyciężenia upadku i plane (antyteza absolutu) poprzez gnozę (poznanie ojca i znalezienie w swojej jaźni cząstki boskości ).   upadek ducha i powstanie jego antytezy to rezultat upadku eonu żeńskiego (sofii ) w wyniku nieznajomości ojca ponieważ nieznajomość ojca stworzyła bojaźń, która jest gęsta jak mgła (gnostycyzm). bóg jest wieczny (cerynt).   12. 2. 0. 1. bóstwo najwyższe   istnieją dwie teorie dotyczące ...

12. 1. 2. świat po stworzeniu   misterium inicjacji mitraistów przedstawiało podróż przez świat żywiołów do centrum kosmosu, a jej uwieńczeniem było zobaczenie zstępującego mitry , młodego, przemożnego, z pałającym obliczem, grzywą złocistych włosów, w białej szacie, trzymającego w prawej dłoni zloty kark byka czyli wielką niedźwiedzicę , która porusza nieboskłonem. rytuał przejścia traktowano jako metaforę podróży duszy przez sfery planetarne do światła, gwiazd. tauroktonia to scena zabijania byka przez mitrę , który ścigał byka, pojmał go, zaniósł na plecach do jaskini, gdzie złożył w ofierze w intencji odnowienia świata (mitraizm).   aion to bóg, który tworzy i niszczy wszystkie rzeczy (gnostycyzm, mitraizm). trzy etapy kosmosu: 1 przeszłość ( złoty wiek ), dobro i zło istniały oddzielnie, 2 teraźniejszość - zło i dobro są wymieszane i walczą o dominację w kosmosie, 3 przyszłość - nastąpi oczyszczenie i rozdzielenie wyznawców światła i ciemności (maniche...

12. 0. 2. synkretyzm sol invictus - słońce niezwyciężone to synkretyczne bóstwo rzymskie (iv w) składające się z mitry , apollona, el gabala, baala, astarte i sola. manicheizm to synteza zoroastryzmu, buddyzmu i chrześcijaństwa (chyba odwrotnie: chrześcijaństwo czerpało z manicheizmu). gnostycyzm łączy hermetyzm z chrześcijaństwem (?). istnieje podobieństwo manicheizmu do buddyzmu i wschodnich dróg mistycznych. dualizm dobra i zła i rola poznania (gnozy) w procesie wyzwalania się spod wpływu zła są wspólne dla manicheizmu i gnostycyzmu . obydwa wątki wyglądają na zaczerpnięte z buddyzmu. jako źródło gnostycyzmu podawana jest plotyńska teoria emanacji hipostaz z jedni (to już spore przegięcie, jakby w hinduizmie nie było awatarów, a w zaratusztrianizmie emanacji ormuzda). gnostycy sięgali też do judaizmu, chrześcijaństwa i kultów pogańskich. istnieje teoria o wpływie hinduizmu na gnostycyzm. aszma-dewa - wódz wszystkich dewów w zaratusztrianizmie, w czasie niew...

12. 0. 1. drzewo gnostycyzmu zamiast drzewa gnostycyzmu zostanie zamieszczona tabela religii (odłamów, ruchów, sekt) gnostycznych w następującym układzie: - normalnym pismem opisane są sekty gnostyckie, na żółtym tle wymienione są sekty, o których nie znalazłem żadnych informacji, - pismem pochyłym opisane są zaratusztriańskie, judaistyczne i greckie „źródła” (z wyjątkiem manicheizmu, którego opis musiałby być znacznie rozszerzony) niektórych koncepcji gnostycznych, - pismem pochyłym i podkreślonym opisane są sekty związane z prawosławiem, w tym dziewiętnastowieczne i dwudziestowieczne sekty chłystów i skopców; w rzeczywistości oddziaływanie gnostycyzmu na prawosławie jest większe niż mogłoby się to wydawać, ale jest ono bardziej zatomizowane i przemieszane z innymi herezjami.         Waldemar Mierniczek

12. 0. problemologia   mitraizm został ujęty w tym rozdziale z tego powodu, że nie było go gdzie dodać, a być może ma źródła wedyjskie. nie jest to jednak pewne, gdyż być może chodzi o innego boga (o korzeniach bliskowschodnich lub semickich), który podobny jest do wedyjskiego mitry jedynie z nazwy. z drugiej strony trzeba powiedzieć, że jest to religia misteryjna, więc podobna do eleuzyjskiej i dionizyjskiej. gnostycyzm ma wiele korzeni i został zniszczony jako samodzielna religia, więc trudno go wyłuskać: - hasła gnostyckie w wikipedii sa niskiej jakości, - niezbędne stało się skorzystanie z dodatkowych (teraz już klasycznych) źródeł, a to publikacji w literaturze na świecie nr 4 z 1989: i) alicja domańska "pierwsze wątpliwości", ii) alicja domańska "herezje, sekty, schizmy słownik nazw i terminów", iii) alicja domańska "appendix słownik terminów", iv) jan gondowicz "najkrótszy słownik sekt i herezji kościoła wschodnie...

11. 13. koniec świata, sąd ostateczny   dusze ludzi tracą po śmierci cielesność do dnia sądu ostatecznego i wędrują przez „ most dzielący ” do piekła, czyśćca lub nieba. na moście, u wrót nieba, stoi mitra , który dzierży w swoich rękach szale sprawiedliwości, na których są ważone dobre i złe uczynki, myśli i słowa. gdy dobro przeważa nad złem dusza trafia do nieba, gdzie może spokojnie oczekiwać na dzień sądu ostatecznego, kiedy to z powrotem uzyska cielesność i wróci na ziemię, aby powiększyć grono sprawiedliwych. gdy zło przeważa nad dobrem dusza jest strącana do piekła, z którego już nigdy nie wyjdzie i będzie pod kontrolą gngra mainju cierpiała nieskończone męki. gdy szale się doskonale równoważą dusza trafia do krainy umarłych, stając się szarym cieniem, który nie odczuwa radości ani smutku. azi dahaka , przykuty do góry demawent zostanie zabity przez garszasp a, pierwszego człowieka, który zmartwychwstanie. obecnie garszasp spoczywa w szczelinie góry przysypany ś...

11. 10. święta, zwyczaje, obrzędy   11. 10. 1. święta   chordad , emanacja ormuzda , miał w swojej pieczy święta. zwycięstwo feriduna nad azi dahaką miało miejsce w dniu święta mehrgan (jesienne święto mitry ). nouruz , irański nowy rok związany z tradycją zaratusztriańską, obchodzony jest około 21 marca (równonoc wiosenna). w tym dniu delegacje wszystkich ludów imperium składały hołd królowi perskiemu.   11. 10. 3. muzyka, instrumenty muzyczne   surma , dęty instrument drewniany, wywodzi się z indii lub persji, gdzie był używany w czasie procesji, ceremonii, wesel i świąt. alexander badr, współczesny szwedzki muzyk LGBT, propaguje zaratusztrianizm.   11. 10. 4. taniec   sarabanda jest tańcem pochodzenia perskiego.   11. 12. tropy po przestudiowaniu rozdziału   211. asowie - asurowie - ahura mazda - aszur - asyria - astrologia. 212. spenta jaza - jazata - jazydzi - jezydzi (?). 213. ache...

11. 9. 6. pobożność, religijność   sraosza to duch posłuszeństwa religijnego. rasznu , brat mitry i sraoszy, jest geniuszem pobożności.   11. 9. 6. 1. liturgia   l iturgia zawarta jest w aweście , zwłaszcza w yasna (inwokacje i modlitwy), visparat (inwokacje i modlitwy), vendidad (przepisy rytualne, ceremonie oczyszczania), jaszty (pieśni pochwalne, hymny religijne), chorda awesta (modlitwy dla wiernych świeckich).   11. 9. 6. 2. modlitwy   kiedy aryman zauważył promień światła i zaczął piąć się ku górze z krainy ciemności, w której mieszkał, ormuzd powstrzymał go słowem modlitwy, które odebrały arymanowi siłę i strąciły w przepaść, gdzie przebywał 3000 lat. sraosza jest duchem modlitwy. kiedy feridun przebrany za smoka zaatakował swoich trzech synów, aby sprawdzić w jaki sposób zachowają się, najmłodszy iradża zaczął się modlić. chyba było to najbardziej właściwe zachowanie, bo bracia salm i tur zabili go z zazdro...

11. 9. 5. magia, czary   11. 9. 5. 3. tabu, przesądy, pojęcie nieczystości   należy unikać wszystkiego co ma kontakt ze złem, aby nie zbrukać duszy , która staje się nieczysta. należy unikać nieczystych myśli, nieczystego pokarmu i nieczystych ludzi, odpowiednio się ubierać, jeść "czyste" pokarmy, uprawiać życie płciowe w dozwolonych formach. zbrukaną duszę można oczyścić przez zabiegi oczyszczające odpowiednie do rodzaju zbrukania. niektóre z tych praktyk są długotrwałe (kilka tygodni) skomplikowane i kosztowne. śmierć jest szczególnie nieczysta, należy unikać zwłok i nie stykać ich z ziemią , ani z ogniem , stąd pochówek powietrzny w wieżach milczenia . ogień , który pali się ponad 100 lat ma ogromną moc spełniania życzeń.   11. 9. 5. 4. ofiary   spandarmat to emanacja i żona ormuzda . w czasach przedaryjskich prawdopodobnie składano jej ofiary z ludzi. wielu bogów zaratusztriańskich rodzi się po odprawieniu ofiary haomy lub po w...

11. 9. 4. miejsca odprawiania kultu, przedmioty kultu   11. 9. 4. 1. natura/przyroda jako miejsce odprawiania kultu   niewiele wiadomo o miejscach odprawiania kultu przez zaratusztrian. na pewno mieli oni święte gaje.   11. 9. 4. 2. świątynie i cmentarze   pierwsze ołtarze ognia powstawały na sztucznych wzgórzach i nie miały zadaszenia (gdyż boga nie można zamknąć z pomieszczeniu). być może w ten sposób naśladowano wieczne ognie (np naturalne wypływy gazu ziemnego w pn persji i na wybrzeżach morza kaspijskiego). najstarsze zadaszone świątynie ognia odkryto w kuh-e khwaja (czasy seleukidów) i atur gusznaps na tacht-e solejman. większość została zniszczona przez muzułmanów. w xx w wiele świątyni zrekonstruowano. do miejsc sprawowania kultu należy także zaliczyć zaratusztriańskie cmentarze, czyli wieże milczenia .   11. 9. 4. 3. przedmioty kultu   magiczne maczugi: - feridun otrzymał, jako nastolatek, żelazną maczugę w ks...