Posty

5. religia celtów

5. 7. 1. 4. 1. wilk, pies   pies miał związek ze światem podziemnym. epona była przedstawiana z psem co symbolizowało jej związek z zaświatami.   amaethon ukradł arawnowi psa, czajkę i kozła sarny, co doprowadziło do cath godeau ("bitwy drzew") toczonej przez bogów świata podziemnego mag mell a dziećmi don .   mac da tho miał pięknego psa i ogromną świnię. wiele osób, w tym conchobar iii mac nessa i medb, chcieli mieć te zwierzęta. mac da tho wyprawił z tej okazji ucztę, zabił na nią świnię, a o psa pokłócili sie conchobar z medb. pies z własnej woli pobiegł za rydwanem conchobara, ale tego samego dnia został zabity przez nieuważnego woźnicę.   setanta obchodząc się nieostrożnie ze sliotarem ( w innej wersji gołymi rękami) zabił ogromnego psa obronnego należącego do kowala culanna . ponieważ culann gniewał się, setanta zajął miejsce psa i pilnował przełęczy w ulsterze do momentu wytresowania nowego psa. od tej pory był nazywany cuchulainnem , ...

5. religia celtów

5. 7. 1. 4. pozostałe zwierzęta   wśród pozostałych zwierząt pies zdobył u celtów szczególne znaczenie, dlatego wyodrębniłem dla niego osobny podrozdział. dla pełności obrazu dodałem mu wilka (w przyszłości dodam pozostałe psowate jak szakal czy hiena).   brigid miała w innym świecie sad jabłoniowy, podróżowały do niego pszczoły , aby pozyskać magiczny nektar.   deichtine , matka cuchulainna połknęła jętkę , przez co zaszła w ciążę, poczęła i urodziła.   fuamnach , żona midira , kiedy tenże zakochał się w etain , przemieniła etain w basen wody, potem w robaka , a na końcu w muchę o srebrzystych skrzydłach, po czym wywołała potężny wiatr, który zabrał etain na skały w pobliżu morza, gdzie przebywała przez siedem lat. kiedy znalazł ją aengus , wywołała kolejną wichurę, która sprawiła, że mucha wpadła do butelki z winem.   w trakcie przyjecia weselnego do pucharu deichtine wpadła mucha. po jej połknięciu deichtine zapadła w głęboki zaczarowany ...

5. religia celtów

5. 7. 1. 3. 1. koń   imię epony, bogini koni , oznacza klacz . bogini była przedstawiana na koniu lub w pozycji siedzącej z rogiem obfitości, koszem owoców lub kluczem. jednym z jej strybutów był koń. medb biegała szybciej niż najszybszy koń.   embarr to koń niamh . mógł biec ponad morzem lub lądem nie dotykając ich powierzchni. dostał go oisin , kiedy zapragnął powrócić z zaświatów tir na nog do irlandii. ponieważ spadł z konia, stał się starym człowiekiem.   abarta podarował wojownikom narowistego siwego konia. z trudem nałożyli mu uzdę, a gdy go dosiedli, nie ruszał się z miejsca. dopiero gdy abarta wsiadł na niego jako piętnasty, koń ruszył galopem do świata umarłych. za koniem ruszyli w pogoń fenianie na zaczarowanym statku i dzięki tropicielowi śladów foltorowi dotarli do poszukiwanej krainy. tam zmuszono abartę do uwolnienia więźniów. wrócili do irlandii trzymając zaczarowanego rumaka za ogon.   teirnyon miał najpiękniejszą klacz w kró...

5. religia celtów

5. 7. 1. 3. kopytne   cernunnos to „rogaty bóg”, z rogami lub porożem jelenia , na szyi nosił torkwes. amaethon ukradł arawnowi psa, czajkę i kozła sarny , co doprowadziło do cath godeau ("bitwy drzew") pomiędzy bogami świata podziemnego mag mell a dziećmi don .   sadb została zamieniona przez druida feara doirche w łanię za to, że odrzuciła jego zaloty. fionn wracał z polowania i natknął się na piękną łanię, po szaleńczej gonitwie dopadły ją ogary bran i sceolan i zacząły się do niej łasić. fionn zabrał ją do swojej siedziby w almu , gdzie po zmierzchu zamieniła się w sadb. zaszła w ciążę. kiedy fionn wyruszył na pomoc cormaowia mac airtowi , fear doirche przybrał postac fionna, wywabił sadb z almu i zamienił w łanię. siedem lat później podczas polowania bran i sceolan znalazły jelonka, którego broniły przed innymi psami. fionn poznał syna i zabrał go do almu. to był oisin ( jelonek ).   goewin poskarżyła się mathowi , że gilfaethwy ją zgwałci...

5. religia celtów

5. 7. 1. 2. ptaki   jeszcze raz powtarzam, że według mitologii słowiańskiej ptaki to dusze lub istoty przenoszące dusze i ten rozdział należy czytać w tym kontekście.   cliodhna , bogini piękności, miała trzy zaczarowane ptaki, które swoim śpiewem mogły uśpić chorego i wyleczyć go. riannon miała ptaki, których śpiew budził zmarłych i usypiał żyjących.   pewnego dnia stado jaskrawoubarwionych ptaków przyfrunęło do stolicy ulsteru. strzelanie z procy nic im nie zrobiło. mieszkańcy postanowili złapać je w nocy. okazało się, że były to zaczarowane towarzyszki deichtine , ona sama, lugh i cuchulainn , którego spłodził lugh . trzy lata przed tym zdarzeniem deichtine i lugh wyruszyli jako ptaki do zaświatów.   kiedy ceridwen ścigała taliesina zamieniał się on w zająca, rybę i ptaka.   tuan przez 200 lat był ptakiem.   atrybutem aengusa , boga miłości, były cztery ptaki fruwające wokół jego głowy symbolizujące pocałunki. aengus miesz...

5. religia celtów

Obraz
5. 7. przyroda/natura   celtyckimi boginiami natury były tailtiu i macha . silvanus faeru ński był bogiem dzikiej natury.   celtyckim symbolem pojednania z naturą była triquetra . (obok, źródło wikipedia).   5. 7. 1. zwierzęta   aine miała władzę nad zwierzętami.   misa z gunderstrup zawierała min scenę z cernunnosem podobną do wizerunków związanych z panem zwierząt ( paśupatim ) związanych z kulturą indusu oraz scenę z dagdą, zwierzętami i gryfem.   ostrokrzew kolczasty chronił przed niebezpiecznymi dzikimi zwierzętami.   5. 7. 1. 1. wąż/smok   mitologia celtycka nieczęsto wspomina o smokach i wężach, a przynajmniej nie tak często jak można było by się tego spodziewać.   beithir mógł być smokiem , który szukał schronienia w jaskini corrie lia w szkocji. muirdris ( wąż morski ) żył w jeziorze rudraige , dwa razy walczył z fergusem i mac leite. po pierwszej walce zostało mu skrzywienie tw...

5. religia celtów

5. 6. 5. ciało i wizerunki bogów   w tym rozdziale opisuję ciała brzydkie i zdeformowane, ciała piękne opisuję w rozdziale poświęconym płodności.   dagda był czasami przedstawiany jako niezdarny i nieokrzesany, komiczny, ubrany w szorstką tunikę do połowy zadu. jego wielki penis opadał na ziemię. w postaci galijskiego ogmy dagdę przedstawiano jako starego, łysego mężczyznę z maczugą, odzianego w skórę lwa. czasami z języka ogmy zwisały przymocowane tam łańcuchy, na końcach których wisiały ludzkie głowy. najczęściej przymocowane za uszy.   balor - bóg śmierci był jednooki. jego oko było zamknięte, gdyż zabijało każdego kto na niego spojrzał.   cernunnos (rogaty bóg) był przedstawiany z rogami lub porożem jelenia, na szyi miał torkwes . na kotle z gunderstrup rogaty bóg przypomina pana zwierząt (paśupatiego) z wizerunków związanych z kulturą indusu.   torkwes to okrągły, otwarty naszyjnik o zdobionych zakończeniach, zrobiony z brązu lub zło...

5. religia celtów

5. 6. 4. półbogowie, herosi, olbrzymy   bogowie, herosi, bohaterowie i olbrzymy to w mitologii celtyckiej w zasadzie jedno i to samo, dlatego wybór i podział w tym rozdziale na herosów i olbrzymów ma charakter umowny.   5. 6. 4. 1. półbogowie, herosi, bohaterowie   nuada był herosem i królem irlandii z plemienia dananian. w bitwie na mag tured pokonał firbolgów. ponieważ utracił rękę, usunięto go z tronu jako kalekę. królem został bres , władca fomorian . dananianie postanowili przywrócił swego króla na tron. lekarz dian cecht i kowal creidnhe sporządzili dla niego srebrną dłoń. bres został wygnany, nuada poprowadził swój lud do walki z fomorianami w drugiej bitwie na mag tured . po jego stronie walczyli lugh , dagda , ogma . fomorian prowadził balor . balor uśmiercił nuadę ścinając mu głowę. wtedy lug wybił balorowi oko, które spadło między fomorianami i zabijało ich spojrzeniem. trzej herosi (lugh, dagda i ogma) wdarli się do morskich siedzib wrogó...

5. religia celtów

5. 6. 2. krasnoludki   sidhe - rasa istot nadprzyrodzonych, odmiennych od ludzi: siuagh sidhe shyde.   1. elfy (sedhe) z orszaku dzikiego łowu , umieją latać i dowolnie zmieniać kształty,   2. sidhe chodzący po ziemi w porze zmierzchu,   3. sidhe strzegący lasów i jezior.   sidhe są pozostałością po dananianach pokonanych przez śmiertelników, zgodzili się mieszkać pod ziemią (pagórkami lub kurhanami).   fand , żona manannana , był elfinią i królową elfów. leprechaun jest rodzajem irlandzkiego skrzata.   iubdan był królem karzełków i chwalipiętą. nadworny poeta, eisirt , skłonił go, aby odbył podróż do irlandii i namówił barda aeda (krasnala) do powrotu do ojczyzny karłów. iudban z żoną bebo udali się w tajemnicy do ulsteru. eisirt zgodził się na powrót aeda, ale nałożył geis (warunek-klątwę): skosztowanie przed następnym świtem przez bebo i iubdana owsianki fergusa mac ledy , króla ulsteru. iubdan i bebo w tr...

5. religia celtów

5. 5. dusze, duchy, reinkarnacja         wydaje się, że pojęcie duszy i ducha nie za bardzo celtom pasowało. tylko raz spotkałem się z wyraźnym stwierdzeniem, że dusze zmarłych mieszkały w annwn , w zasadzie w światach pozaziemskich mieszkały osoby z krwi i kości.   arawn pędził przez jesienny, zimowy i wczesnojesienny nieboskłon ze sforą białych czerwonouchych ogarów, zwanych cwn annwn (ogary z annwn). obserwujący postrzegali szczekanie psów jako gęganie dzikich gęsi (?). łupem ogarów były potępione dusze, gnane z powrotem do annwn lub siedziby szarego króla brenin llwyda .   cuchulainna spłodziła dusza lugha , deichtine zwymiotowała go i jednocześnie zachowała dziewictwo (!!!???).   diarmuida zabitego przez zaczarowanego dzika zabrał do siebie aengus i tchnął w niego nową duszę, dzięki czemu kochankowie grainne i diarmuid mogli rozmawiać ze sobą każdego dnia.   celtowie uważali, że głowa jest siedliskiem duszy,...