Posty

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 7. etyka (2) ludzie świeccy starają się przestrzegać pięciu wskazań (zaleceń): należy powstrzymywać się od: 1 odbierania życia, 2 brania tego co nie jest dane, 3 złego seksualnego prowadzenia się, 4 fałszywej mowy, 5 zażywania intoksyków, które prowadzą do nieuwagi. kultywacja etyki i szczodrości ( dana ) rozwija świadomość do takiego stopnia, że narodziny w niebie są prawdopodobne. kto chce może przestrzegać ośmiu wskazań . w takiej sytuacji wskazanie 3 przyjmuje postać celibatu, a ponadto należy dodać dodatkowo trzy wskazania, które mają charakter ascetyczny, to znaczy powstrzymywać się od 6 jedzenia w zakazanym czasie (po południu), 7 tańca, śpiewu, muzyki, oglądania przestawień, noszenia girland, używania perfum i kosmetyków, 8 spania w wysokich i luksusowych łożach. dziesięć negatywnych działań i dziesięć wskazań dla stanu duchownego zostanie określonych w rozdziałach dotyczących grzechu i życia mnichów. według szkoły soto wsk...

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 6. podział społeczny   budda śakjamuni zanegował system podziału na warny , dźati i dalitów (nietykalnych) i uznawał równorzędność kobiet na drodze do oświecenia. podobny egalitaryzm jest postulowany przez tantryzm. podział społeczny według buddystów to czaturwanga : bhikszu (mnisi), bhiszkuni (mniszki), upasaka (świeccy wyznawcy), upasika (świeckie wyznawczynie).   8. 8. 2. 7. 7. etyka (cz 1)   w tym rozdziale jest mowa o etyce jako o normach postępowania, których wykonywanie nie jest obłożone sankcją religijną w postaci pojęcia grzechu lub sankcją prawną w postaci norm prawnych zagrożonych sankcją lub karą. według buddystów etyka ( wskazania , sila , moralność, cnota) to działanie poprzez ciało, mowę lub umysł, które wymaga celowego wysiłku, jedna z trzech praktyk i druga paramita . słowo winaja jest często tłumaczone jako etyka. paramita obejmuje sześć transcendentalnych cnót wyzwalających aktywności: 1 szczodrość, 2...

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 5. literatura (cz 2) - bai juy i (772-846), mnich buddyjski i poeta, uważał, że poezja powinna odnosić się do rzeczywistości, a nie opisywać fikcyjne zdarzenia i miejsca, a przede wszystkim powinna pełnić cele dydaktyczne, - kisen (zm ok 909), zaliczany do sześciu mistrzów poezji, mnich buddyjski o zacięciu ezoterycznym, - uma no naishi (zm po 986), japońska poetka zaliczana do 36 mistrzyń poezji i do 36 średniowiecznych mistrzów poezji, mniszka, - akazome emon (ok 957-ok 1041), japońska mniszka buddyjska, poetka i pamiętnikarka zaliczana do 36 mistrzyń poezji i 36 średniowiecznych mistrzów poezji, współautorka eiga monogatari , - taiken-mon-in horikawa (zm po 1142), zaliczana do 36 średniowiecznych mistrzów poezji, mniszka, - shunzei fujiwara (1114-1204), japoński poeta w stylu waka , - gishumon-in no tango (ok 1113-po 1207), japońska mniszka i poetka zaliczana do 36 mistrzyń poezji, - kojiju (ok 1121-ok 1202), japońska poetka, mniszka, na...

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 5. literatura (cz 1)   dżataka , 574 opowieści o poprzednich wcieleniach buddy , należą do winaja pitaka lub są utworami pozakanonicznymi. oparte na bajkach o zwierzętach i baśniach przesuwały zainteresowanie czytelnika z arahanta na bodhisattwę , ulubiony temat sztuki buddyjskiej. (mocno to naciągane). wpływ na baśnie perskie niewątpliwy. dziewięć ścieżek bon zawierały także nauki dotyczące poezji i gramatyki. obrazkowe pismo dongba , służące szamanom dongba od vii w do zapisywania tekstów rytualnych, było pismem piktograficzno-ideograficznym, składało się z ok 1000 znaków. tekst nim napisany to rodzaj rebusa. funkcję pomocniczą pełnił sylabariusz geba. zaja pandita (1599-1662), ojracki mnich, jest twórcą pisma kałmucko-ojrackiego. soto: literatura koanowa zaczęła powstawać w końcu xiv w: podręcznik koanowy " enso monzan ", " zapiski błękitnej skały ". koany monsany to pytanie i odpowiedź, kirikami to księgi inicjacyjne, ryt...

8. buddyzm, bon

Obraz
8. 8. 2. 7. 4. 2. wizerunki   buddyzm, w większym stopniu niż hinduizm, wytworzył kanony i zasady przedstawiania bóstw, przez co wzrosło ich symboliczne znaczenie.       Waldemar Mierniczek

8. buddyzm, bon

Obraz
8. 8. 2. 7. 4. 1. architektura   architektura buddyjska w sposób naturalny wyrosła z architektury hinduistycznej. jej specyfika wynika z odmiennych organizacji kapłaństwa. w buddyzmie pojawiły się na szeroką skalę klasztory (zwłaszcza w górach), które wymagały nowych, kompleksowych rozwiązań architektonicznych. estetyka zen odnosi się także do architektury. Waldemar Mierniczek

8. buddyzm, bon

Obraz
8. 8. 2. 7. 4. sztuka (cz 2) wielu mnichów było kaligrafami w stylu zen (zwłaszcza ze szkół rinzai i obaku). formę kaligrafii japońskiej praktykowanej przez mistrzów zen ( bokuseki ) charakteryzują grube, stanowcze, często abstrakcyjne linie, które mają odzwierciedlać stan czystego umysłu ( samadhi ). twórcy starają się przedstawić jednopunktową przytomność umysłu poprzez malowanie każdego słowa lub ustępu w trakcie jednego oddechu. w ten sposób urzeczywistniają zen i zazen w formie spontanicznego artystycznego działania. w ten sposób jednym pociągnięciem narysowano okrąg enso załączony obok (źródło wikipedia). enso pokazuje charakter artysty. tylko osoba na wysokim poziomie rozwoju duchowego może wykreślić je właściwie. do największych kaligrafów (oprócz niektórych malarzy wymienionych w poprzednim poście) możemy zaliczyć następujących artystów: - enshu kobori - japoński artysta, kaligraf, ogrodnik, architekt, mistrz miecza, ceremonii herbacianej, mistrz zen, ...

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 4. sztuka (cz 1)   patronką artystów jest benzaiten . najczęstszym motywem sztuki buddyjskiej są posągi, rzeźby, płaskorzeźby i obrazy buddy ( buddharupa ). mają one przypominać o drzemiącym w ludziach potencjale oświecenia, napawać oglądającego spokojem i inspirować do osiągnięcia szczęścia. popularni są także bodhisattwowie i inne bóstwa. początkowo budda był przedstawiany symbolicznie jako, na przykład, ślady stóp, koło dharmy , puste siedzenie, puste miejsce pod parasolem. obecnie najczęściej jest przedstawiany w pozycji lotosu. w gandharze (i w) dominowało połączenie tematyki buddyjskiej z grecko-rzymskim stylem i techniką: dominował kamień i stiuk. znane są podobizny budy (jako jogina) w reliefach, ilustracje do dżatak (poprzednich wcieleń buddy). pojawiały się przedstawienia maitreji . rzeźby wykonywano w zielonym fyllicie i szaroniebieskich mikach. starano się zró 1w noważyć   elementy duchowe i fizyczne, przedstawiano symbolikę mudr (ge...

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 2. polowanie, łowy   sojobo , bóstwo popularne wśród łowców, był przedstawiany z siekierą. daikoku był ubrany w strój myśliwego.   8. 8. 2. 7. 3. rzemiosło, zawody   samantabhadra reprezentuje prawo ( dharma ). wajśrawana jest patronem prawników. inari to bóstwo ( kami ) rolnictwa i przemysłu. sojobo trzyma w rękach siekierę, jest popularny wśród drwali. niebieska daruma przynosi powodzenie w pracy. rzeźnictwo to zawód zabroniony dla buddystów. ksitigarbha jest strażnikiem podróżników i strażaków. ebisu patronuje pracy fizycznej i biznesowi, czczą go sklepikarze, handlowcy i właścicieli firm, którym ma zapewniać szczęście w interesach. czerwona daruma przynosi szczęście w biznesie. benzaiten opiekuje się hazardzistami, kupcami i spekulantami. żółte (złote) darumy przynoszą sukces i pieniądze, a czarne pieniądze. buddyzm potępia lichwę jako niemoralną.   8. 8. 2. 7. 3. 1. alchemia   nagardż...

8. buddyzm, bon

8. 8. 2. 7. 1. wojna, bóstwa militarne, pokój   karttikeja jest bogiem wojny na sri lance. żeńskie duchy  mamo wywołują epidemie i wojny. wajśrawana , strażnik buddyzmu, wódz jakszów , jest zazwyczaj przedstawiany w zbroi i hełmie. ma niebieską twarz, w ręce trzyma włócznię, depcze dwa demony. w chinach jest obrońcą miast i klasztorów, w wietnamie odpowiadał na modlitwy cesarzy i pomagał w odpieraniu chińskich najazdów. w japonii jest patronem wojowników. khuong viet miał sen, w którym pojawił się wajśrawana , który zlecił mu misję obrony granic i szerzenia buddyzmu. w 981 chińska armia dokonała inwazji na wietnam, cesarz le dai hanh, który znał sen mistrza, polecił mu modlić się przed figurą wajśrawany w celu uratowania państwa. armię chińską ogarnął strach i wycofała się do rzeki ninh, na której powstały dzikie fale unoszone przez wiatr i pojawiły się smoki skaczące i stające dęba. chińska armia wycofała się w nieładzie. tengu to złośliwe demony zwiastują...