wm religia

14. 3. 8. woda, rybak, żeglarz (cz 3)     mity i legendy związane z wodą (cz 2): z potopu uratowało się dwóch mężczyzn i dwie kobiety w glinianym dzbanie. uratowani mieli ze sobą nasiona roślin ( yaruro ). z potopu uratował się mężczyzna, który zamieszkał w chacie, gdzie jedzenie dostarczały mu dwie papugi, z których jedna zamieniła się w kobietę panią, a druga w kobietę służącą ( maina ). z potopu uratował się mężczyzna, któremu kobietę dostarczył duch ( patangoro ). uratowała się z potopu jedynie stara kobieta, a ludzie wywodzący się od niej zaludnili ziemię ( nambicuara ). amalivaca , praprzodek, po potopie nauczył ludzi wykorzystania rzek i strumieni do transportu ( tamanakowie ). wirakocza odszedł ze świata odpływając na swym płaszczu do krainy zmarłych lub krocząc po wodzie ( ajmara i inkowie ). quetzalcoatl , bóstwo wody, na zakończenie pobytu w ameryce udał się na tratwie lub łodzi do dalekiej ojczyzny za morzem ( aztekowie ). ...

14. 3. 8. woda, rybak, żeglarz (cz 2)   mity i legendy związane z wodą (cz 1):   ziemia powstała, gdyż szczur piżmowy wydobył ląd z głębi morza ( huroni ). woda życia pochodzi od matki ziemi ( algonkini ). gauteovan stworzyła świat, ludzi o imionach sintanam , seicakuan , aluanuiko i kultsavitabauya . ludzie rozmnożyli się i zaludnili daną im ziemię. ich rozwiązłość rogniewała bogów, którzy zniszczyli ludzi potopem , tylko rodzina prawego kapłana mulkuekai, który został ostrzeżony , ocalała budując arkę, która osiadła na szczytach sierra nevada de santa marta ( kagaba ). makunaima (pracujący w nocy), stwórca świata, zesłał wielką powódź , którą przeżył jeden człowiek w kajaku. człowiek który wysłał na zwiady jedynego ocalałego z potopu szczura. nowe pokolenie ludzi powstało z rzuconych przez niego kamieni ( macusis ). bogowie stworzyli ludzi z gliny, drewna i słomy, ale byli oni zbyt głupi, aby oddawać cześć bogom, więc zostali wytępieni p...

14. 3. 8. woda, rybak, żeglarz (cz 1)   bóstwa zwiazane z wodą:   - orehu ( arawak ), - bahyra , którego gniew przejawia się w burzy ( apiakowie ), - sedna - gniewna bogini morza walcząca z duchami fok, przez co ułatwia polowania ( inuici ), - chac - władca deszczu i piorunów, bóg wód , burzy , zsyłał deszcze dobroczynne, tohil - posiadający władzę nad deszczem, itzamna , który zsyłał deszcze dobroczynne i był odpowiedzialny za wszystkie opady atmosferyczne, hozan-ek i hobnil - bóstwa deszczu, bacabowie - bogowie deszczu , azal uoh jako colel lab - dawczyni deszczu, azal uoh jako x can le ox - dawczyni deszczu, itzamna thul chac - pan jezior , itzan noh ku - bóg deszczu i gradu , chac uayab xoc - patron rybaków , kak ne xoc - patron rybaków, kukulkan - bóg wiatru, którego skrzydła symbolizują zmarszczki na wodzie spowodowane wiatrem ( majowie ), - chac miał nos o robakowatym koniuszku, którym wypluwał wodę na ziemię. jego wcieleniami b...

14. 3. 7. ziemia, górnik (cz 2)       mity i legendy związane z ziemią:   koczitowie uważali, że słońce, święte góry i ziemia pod stopami to cały świat. ziemia powstała, gdyż szczur piżmowy wydobył ląd z głębi morza ( huroni ). wakan tanka istniał w wielkiej pustce zwanej han (ciemność), czuł się samotny i postanowił stworzyć towarzyszy, najpierw inyan (skała) - pierwszego boga, następnie użył inyan, aby powstała maka (ziemia) ( dakotowie ). pierwsi ludzie powstali z żółtej gliny, ale rozpuścili się w wodzie. świat doświadczył czterech zniszczeń, w tym pierwszego zniszczenia przez słońce, gdy ziemia była zaludniona przez karły (stworzone przez hunab-ku ) budowniczych miast. część z nich przetrwała w norach , pieczarach i jamach , gdzie przebywają do dziś ( majowie ). bracia hunavan i hunchevan , synowie prapary xchmela i xtmana , stworzyli ziemię. ziemia spoczywa na grzbiecie wielkiej jaszczurki, a kosmos jest jej domem ( majowie ). ...

14. 3. 7. ziemia, górnik (cz 1)   bogowie ziemi:   - matka-ziemia, ziemia jest święta ( hopi , pueblo, algonkini , inni indianie ameryki pólnocnej ), - tonan - planeta ziemia (nasza matka) ( aztekowie ), - ataensic - bogini ziemi ( irokezi ), - chulmetic - bogini ziemi ( tzeltalowie ), - teotihuacan - wielka bogini, opiekunka ziemi ( teotihuacan ), - pillan - sprawca trzęsień ziemi ( mapuche ), - ixchel - bogini ziemi i itzamna , który "podzielił ląd" (???), kukulkan , którego pióra symbolizują związek nieba z ziemią, buluc ch'abtan - bóg ziemi, przedstawiany z puklem kręconych włosów i spiralą przed ustami, ek chauach , ah beob , i ah bolon yocte - bogowie dróg ( majowie ), - bahyra - stworzył ziemię ( apiakowie ), - achachilowie - duchy opiekuńcze gór, ipoqapaqa , demon górski, właściciel lam, alpak i wigoni, któremu składano w ofierze krew tych zwierząt, dla utrzymania ich pogłowia, aucca - duch gór wzywany przez czarowni...

14. 3. 6. powietrze   powietrze to niewidzialny płyn, który odpowiada za oddech ( kallawaja ). quetzalcoatl , bóg powietrza , uosabia wiatr ( aztekowie ). tamats palike tomoyeke , bóg wiatrów , był stworzycielem wiatrów i powietrza ( huiczole ). huehueteotl przebywa w centrum atmosfery ( aztekowie ). za sprawą tepeyollotla odzywa się echo ( aztekowie , zapotekowie , mistekowie ). illapa opiekuje się pogodą ( inkowie ). bacabowie są bogami wiatru . pauahowie są bogami łączonymi z wiatrem: chac pauah tun (wschodnimi), ek pauah tun (zachodnimi, ukazywanymi w czarnym kolorze), ix kanleox (południowymi) i sac pauah tun (północnymi). ik , bóg wiatru, przynosił lekkie wiatry i choroby przenoszone powietrzem. ahmakiq zamykał wiatry niszczące uprawy ( majowie ). skan , inyan , maka i wi (słońce) byli czwórką odrębnych bogów, ale stanowili także cześć wakan tanka , stworzyli wiatr , trąbę powietrzną . cztery wiatry są aspektami wakan tanka (dakot...

14. 3. 5. ogień   bogowie ognia:   - bóg ognia, pierwowzór tlaloca , był czczony w teotihuacan i tzacualli (600-200 pne), - huehuecoyotl, xipe totec i xiuhtecuhtli, huehueteotl - bóg i dobroczynny pan ognia, utożsamiany z ideą oczyszczenia, transformacji i regeneracji świata przez ogień, tlaloc - bóg pioruna, trzymał w ręce błyskawicę (gdy naczynia tlaloków pękały rozlegał się grzmot), iztacmixcoatl lub mixcoatl jest kojarzony z błyskawicami; chantico jest boginią ognia, ogniska domowego i wulkanów; itzpapalotl - bogini ognia ( aztekowie ), - itzam cab - bóg ognia i chac - bóg błyskawic, który dzierżył kamienny topór służący do wytwarzania piorunów ( majowie ), - illapa - bóg błyskawic, piorunów i grzmotów, sługa słońca inti , mężczyzna w lśniących szatach z pałką i kamieniem w ręce, inti illapa - piorun ( inkowie ), - pillan - bóg gromu, sprawca błyskawic i erupcji wulkanów ( mapuche ), - curicaveri - wielki ogień, bóg ognia, mixco...