wm religia

19. 9. 4. miejsca uprawiania kultu, przedmioty kultu   19. 9. 4. 1. natura/przyroda jako miejsce uprawiania kultu   święte drzewa (pw himorogi i wiśnie ( sakura )). rząd poutykanych obok siebie inau pełni funkcję ołtarza ( nusa ). nusa jest stawiany podczas różnych świąt (np święto łososia , iyomante ), odprawia się przed nim modlitwy, spryskuje sake przy użyciu ikupasuj . nusasan to ołtarz utworzony przez kilka rządków nusa ( ajnowie ).   19. 9. 4. 2. świątynie, kapliczki, domy, cmentarze, miejsca publiczne, szkoły   japońskie świątynie shinto nazywane są tak jak świątynie słowiańskie: chram . pojęcie to obejmuje jingu , jinja , taisha , miya . najlepszym miejscem dla duchów są chramy, bo byty duchowe powinny być dobrze ukryte przed ludzkim wzrokiem, a dostęp do nich powinni mieć jedynie kannushi (kapłani) i miko (kałanki-szamanki), którzy odprawiają modły i inne obrzędy, kontaktują się bezpośrednio z kami , poznają ich wolę i przeka...

19. 9. 3. 8. przywódcy religijni   możemy tu zaliczyć przywódców poszczególnych sekt shinto wymienionych w podrozdziale dotyczącym założycieli i reformatorów religijnych. rikihisa ryusek i jest obecnie przywódcą zenrin-kyo . w sekcie omoto przywódczyniami były głównie kobiety, np nao deguchi od 1892, kurenai deguchi od 2001.   19. 9. 3. 9. mnisi   religia shinto nie wykształciła funkcji mnicha, a jedynie byty duchowe yadokai wywodzące się z mnichów, którzy ulegli zgorszeniu.   19. 9. 3. 10. misjonarze   shinto nie jest religią misyjną, z wyjątkiem sekty omoto , która miała misję w paryżu od 1925 do 1933 i stąd wyruszali misjonarze głosić w europie nowinę, że onisaburo deguchi jest mesjaszem (maitreją). misjonarze omoto posługiwali się językiem esperanto.   19. 9. 3. 12. medytujący   shinto nie jest religią medytacji, która pojawia się sporadycznie, np samurajowie poddawali się medytacji w celu rozwinięcia...

19. 9. 3. 2. szamani   plemię emishi miało ściśle zhierarchizowaną strukturę społeczną: na szczycie stała rada starszych (wódz osady, szaman lub szamanka i starsi (mędrcy)), która decydowała o wszystkich ważnych sprawach. podstawowe praktyki religijne shinto wywodzą się z szamanizmu, w tym główny taniec rytuał kagura tsutome . miko są przedstawiane jako kapłanki-szamanki. jakotsu-baba to przerażająca stara wiedźma, szamanka z mocą kontrolowania węży. sekta tenrikyo została założona przez szamankę miki nakayamę . w korei szamanizm był religią klanu, a przywódca klanu był szamanem. główną rolą szamana było uzdrawianie. obecnie prym wiodą szamanki. zawód może być dziedziczony lub nabyty w wyniku choroby szamańskiej ( mubjong ). koreańskie szamanki są zwane mudang . obecnie głównym zadaniem szamana jest wypędzanie duchów i sprowadzanie deszczu. w krld szamanizm zwalczano. w korei południowej było w 1966 - 63.000 szamanów. znane są przekazy o tangunie , wie...

19. 9. 3. osoby   19. 9. 3. 1. kapłani   w okresie yayoi (300 pne - 300) na czele klanu stała osoba, która była jednocześnie wodzem i kapłanem. każdy klan był związany z jednym bóstwem. za związek z bóstwem była odpowiedzialna głowa klanu, która przeprowadzała wszystkie ceremonie. kobiety mogły być głowami klanów lub kapłankami. kapłani shinto nazywani są kannushi . kiedyś był to główny kapłan lub osoba wyznaczona do posługi polegającej na pośrednictwie ludzi z bogami. obecnie to strażnik świątyni shintoistycznej. jego zadania polegają na opiekowaniu się chramem i celebrowaniu rytuałów i świąt religijnych, obrzędów odganiania duchów w czasie wizyty wiernych ( miya-mairi ), ślubów, rytualnym oczyszczaniu miejsca, na którym ma być zbudowany dom, uczestnictwie w otwieraniu nowych firm. strój kannushi składa się z nakrycia głowy eboshi (mniej oficjalne) i kanmuri (używane podczas oficjalnych ceremonii), białych szat ikan , czarnych chodaków asagatsu z drewna paul...

19. 9. kult, magia   19. 9. 1. kulty   wśród ciekawych kultów można wymienić: - amaterasu ( kurozumi-kyo ), - kult przodków ( japonia , korea ), - kult świętych, - fallicyzm, - rozległy kult lisów, - kult niedźwiedzia (najważniejszy kult ajnów ), - kult węża ( ajnowie ), - kult smoka, - kult maneki-neko - figurek kotów podobnych do kotów rasy bobtail, - kult yoshitsune minamoto ( ajnowie ),   19. 9. 2. totemizm   tanuki w postaci totemu przynosi szczęście. bardziej niż w japonii totemizm zachował się u ajnów . totemy zwierzęce symbolizują bogów zstępujących z nieba w celu stworzenia świata. totemy mniejsze symbolizują losy ajnów splecione z boskością.     Waldemar Mierniczek

19. 8. 3. śmierć, nieśmiertelność (cz 2)   senpoku-kanpoku , żaba o ludzkiej twarzy, prowadzi dusze niedawno zmarłych ludzi na cmentarz. podczas japońskiego święta zmarłych o-bon , duchy przodków powracają na ziemię. na koniec uroczystości zapala się lampiony ( toro-nagashi ) i puszcza na morza, jeziora, rzeki, aby dusze zmarłych powróciły do swojej krainy. jibakurei to duch, który nie zgadza się ze swoją śmiercią lub nie zdaje sobie sprawy z tego, że umarł. pojawia się w miejscu, które miało dla niego szczególne znaczenie. makurabe , kopce czaszek wpatrujących się w ludzi, tworzą się z pojedynczych czaszek, które toczą się ku sobie i łączą się w kopiec w kształcie czaszki. jeśli człowiek wygra współzawodnictwo wzajemnego wpatrywania się, czaszki znikają bez śladu. nuppeppo to poruszający się kawałek gnijącego ludzkiego ciała. po śmierci panny, rytuał wymagał zaślubin zmarłych narzeczonych lub żyjącego narzeczonego ze zmarłą, aby można było ustawić jej...

19. 8. 3. śmierć, nieśmiertelność (cz 1)   jama był panem śmierci i zmarłych ( japonia , korea ). izanagi postanowił rozstać się z izanami , a ona oświadczyła w złości, że z jej powodu dziennie będzie umierało 1000 osób, a on na to, że za jego sprawą będzie się rodziło kolejne 1500 osób. oyamatsumi , duch gór, zgodził się oddać ninigiemu piękną córkę konohanasakuya-hime za żoną, ale przysłał mu także drugą córkę brzydką iwanaga-hime jako drugą żonę. ninigi ją odesłał. rozgniewany ojciec powiedział, że potomstwo zrodzone z ładnej córki będzie nietrwałe jak kwiaty drzew, a z drugiej byłoby twarde jak skała. żona, krótko po ślubie zaszła w ciążę. ninigi podejrzewał zdradę, a urażona żona postanowiła poddać się sądowi nieba. zapowiedziała, że w dniu narodzin podpali chatę. jeżeli ona i dzieci wyjdą z tego nietknięte, jest niewinna. dom spłonął, ona i dziecko wyszli bez szwanku, co ma tłumaczyć śmiertelność dynastii cesarskiej. sarutahiko zginął podczas połowów mor...

19. 8. 2. 7. 5. literatura (cz 2)   imayo to gatunek poetycki zaliczany do literatury kayo, znany od x w z repertuaru wędrownych śpiewaków i dworzan. obowiązuje strofa czterowersowa, frazy pięcio- i siedmiosylabowe, żywy język. tematyka imoyo jest różnorodna, kierowana do młodych. obejmuje min hymny popularyzujące zasady buddyjskie, pieśni opiewające bóstwa i świątynie shinto, pieśni ludowe. japończycy piszą dużo poezji sławiącej urodę kwiatów wiśni np tanka, haiku, genji monogatari . z tańca ludowego wyłoniły się obrzędy związane z kultem płodności, a z nich forma teatru dengaku , która wraz z bugaku , gigaku , sarugaku i kagura są podstawą teatrów no i kyogen . teatr sarugaku (xi-xiv w) wywodzi się z chin i obejmuje tańce, pieśni, sztukę cyrkową. teatr kagura wywodzi się z rytuałów shinto. zawiera szereg pieśni i tańców rytualnych przy akompaniamencie instrumentów. przedstawienia są odgrywane na terenie chramów shinto. zgodnie z mitologią kagura powstała...

19. 8. 2. 7. 5. literatura (cz 1)   tenjin to bóg poezji i kaligrafii. sumiyoshi sanjin to patroni poezji. inari jest patronem aktorów. mnóstwo bóstw i demonów trafiło do literatury, a to: - hone-onna trafiła do teatru lalek, kabuki , rakugo , - kappy to pierwowzory żółwi ninja, występują w literaturze dziecięcej, np w książce „harry potter i więzień azkabanu” j k rowling i literaturze fantasy, - raijin jest bohaterem sztuk teatrów no i kabuki , - shinigami występuje w poematach typu rakugo i książkach, - shirime to ulubiona postać busona - twórcy haiku, - smoki mają niezliczone odniesienia w literaturze, - tanuki występuje legendach i bajkach, - yokai występują w baśniach, przypowieściach, książkach. samguk yusa został napisany ok 1281 przez mnicha iryona , zawiera min kalendarz królestw korei, opis mitologii koreańskiej (też historie związane z tangunem ), powinności dzieci wobec rodziców, ludowe pieśni koreańskie ( hyangg...

19. 8. 2. 7. 4. 1. architektura (cz 2)     19. 8. 2. 7. 4. 2. wizerunki   w tym rozdziale tylko kilka bardzo ciekawych wicerunków, które łączy to, że są wspólne także dla buddyzmu. Waldemar Mierniczek