wm religia

25. 8. 2. 7. 1. wojna, bóstwa militarne, pokój (cz 1)   bóstwa wojny   mars - bóg wojny w ogóle, patron działań wojennych i zwycięstw. bóg działań (zwłaszcza w postaci wojny) przedsiębranych przez młodych mężczyzn. atrybutami marsa były włócznia, tarcza i zbroja, ostrokrzew kolczasty jest jego rośliną ( italikowie , rzym). poświęcono mu dąb , dzięcioła i wilka ( pliniusz starszy ). jego fetyszem była włócznia ( italikowie ). dowódca rzymski wyruszający w bój wołał "marsie, czuwaj". mars kroczył na czele wojsk w trakcie bitwy. poświęcono mu " pole marsowe ".  menrva to bogini wojny, przedstawiana z wizerunkiem gorgony na egidzie , włócznią i tarczą. została zrodzona z głowy tinii . w 241 pne jej kult został oficjalnie przeniesiony do rzymu jako minerwy ( etruskowie , faliskowie , rzym).  minerwę przedstawiano w zbroi i hełmie.  bellona, żona lub siostra marsa , była boginią wojny. w jej świątyni na polu marsowym przyjmowano poselstwa z nie...

25. 8. 2. 6. 2. dao, absolut   oczywiście w rzymie nie było ani religii dharmicznych, karmicznych, ani daoistycznych. Tu jedynie definicja absolutu zapodana przez damaskiosa niezmiernie podobna do definicji dao . absolut to jedność, ani zasada, ani przyczyna, ani pierwszy, ani wcześniejszy od wszystkiego, ani ponad wszystkim, ani wszystko, nie można go pojąć, ani pomyśleć, nasza niewiedza o nim jest absolutna, jest nicością, która jest ponad bytem, hipotezy pochodzące od absolutu także są nicością 25. 8. 2. 6. 4. ekstaza   podczas tańca kultowego poświęconego kybele kapłani uzyskiwali stan ekstazy, w tym stanie mogli wygłaszać przepowiednie i wróżby. w trzecim dniu święta kybele i attisa (dzień krwi), odprawiano święty taniec graniczący w ekstazą.   25. 8. 2. 6. 5. wyzwolenie, zbawienie   asklepios zwany był zbawicielem.  sozypatra prowadziła w iv w wykłady o wyroczni chaldejskiej i praktykach teurgicznych , które doprowadzają do olśn...

25. 8. 2. 6. dobro (szczęście)/nieszczęście   róg obfitości to symbol dobrobytu roztaczanego przez rzym.  bóstwa szczęścia i nieszczęścia:  - fufluns - bóg szczęścia ( etruskowie ),  - apollo - bóg prawdy, natchnienia, które zsyłał z parnasu ,  - gracje - boginie radości, lubiły zabawę,  - horta - bogini stymulująca w ludziach dobro ( etruskowie , italikowie , rzym),  - felicitas - personifikacja szczęścia, pomyślności, przedstawiana z kaduceuszem , rogiem obfitości lub berłem , czasami wsparta o rzymską kolumnę,  - laetitia - personifikacja piękna, wesołości, wdzięku, przedstawiana z wieńcem (koroną) i sterem (lub kotwicą) lub długim berłem , czasem z rogiem obfitości ,  - harpokrates - bóg pomyślności, personifikacja ciszy i dotrzymywania tajemnic,  - fortuna - personifikacja pomyślności, szczęścia,  - geniusze , które przynoszą szczęście,  - italia turrita, która symbolizuje dobrobyt,...

25. 8. 2. 5. bogactwo/bieda   bóstwa związane z bogactwem i biedą:  - koza amaltea ułamała róg, który mały zeus wziął go do ręki i pobłogosławił. od tej pory stał się rogiem obfitości i napełniał się wszystkim, czego zapragnął jego posiadacz.  - ops - bogini bogactwa, personifikacja zamożności, bogactwa, przedstawiana z chlebem w jednej ręce i druga dłonią ułożoną w geście pomocy ( sabinowie , rzym),  - dis pater - bóg bogactwa ( italikowie , rzym),  - ubertas - personifikacja zasobności, zamożności, pełni, przedstawiana z rogiem obfitości i kiścią winogron,  - abudantia - personifikacja obfitości, przedstawiana z rogiem obfitości ,  - moneta - przydomek junony i personifikacja pieniądza i bogactwa,  -   silvanus - opiekun majątku,  - nenia - bogini żalów i skarg.  leges sumptuariae to prawa przeciwko nadmiernemu luksusowi (urządzanie uczt, festynów, pogrzebów), zbyt strojnemu i bogatemu ubieraniu i...

25. 8. 2. 4. 1. medycyna rzymska Waldemar Mierniczek

25. 8. 2. 3. inicjacja   lustrację organizowano w dziewiątym dniu życia dla chłopców i w ósmym dniu życia dla dziewcząt. procesja utworzona w tym dniu tworzyła magiczną granicę wokół oczyszczanego dziecka. na koniec uroczystości chłopcom zawieszano na szyi w woreczku amulet ( bulla , najczęściej złota). bulla była noszona do osiągnięcia wieku męskiego, kiedy dziecięca toga praetexta z purpurowym obrąbkiem była zamieniana na męską togę. punktem kulminacyjnym uroczystości było nadanie imienia, które dodawano do oficjalnego spisu rzymskiego. wróżono z lotu ptaka jaki los czeka człowieka w przyszłości. celem lustracji było uwolnienie dzieci od złych duchów, kóre mogły je opanować w czasie porodu.  17 marca obchodzono liberalia , chłopcy 16-17 lat przywdziewali męskie togi i stawali się pełnoprawnymi obywatelami.   25. 8. 2. 4. zdrowie/choroby   bóstwa związane z chorobami, zdrowiem i medycyną:  - fufluns - bóg zdrowia ( etruskowie ),  - apo...

25. 8. 2. 2. 3. fallicyzm   w ogrodach ustawiano posągi lub hermy przedstawiające priapa z członkiem w stanie erekcji, przy którym składano ofiary z pierwszych plonów.  mutunus tutunus to bóstwo związane z płodnością, w sanktuarium przedstawiany w postaci fallusa, który był wieńczony przez kobiety wieńcami.  w pałacu tarchetiosa etruskiego króla alba longi pojawił się fallus wyrastający z ziemi. wyrocznia tetydy orzekła, że dziewica, która połączy się z fallusem, wyda na świat syna, który zdobędzie wielką chwałę. tarchetios kazał swojej córce, żeby połączyła się z fallusem, ale ta zawstydzona wysłała służącą. gdy poznał prawdę chciał je zabić, ale westa we śnie kazała mu uwięzić je i przymusić do przędzenia wełny. więźniarki miały odzyskać wolność po ukończeniu pracy, ale w nocy na polecenie króla służące pruły tkaninę. gdy służka wydała na świat bliźnięta tarchetios kazał je zgładzić, ale sługa zdjęty litością porzucił je na brzegu rzeki, gdzie wykarmiła j...

25. 8. 2. 2. 2. płodność i przyjemność, w tym ciało i wizerunki bogów (cz 2) kastor i polluks zakochali się w phoebe i hilarii przez co zostali wplątani w walkę z bliźniakami idasem i linkeusem . linkeus zabił kastora, a zeus w rewanżu zabił piorunem linkeusa. nieśmiertelny polluks rozpaczał z powodu śmierci brata i marzył o tym, aby podążyć z nim do hadesu . zeus z litości pozwolił im mieszkać na przemian w hadesie i na olimpie . polluks poprosił zeusa o obdarzenie brata nieśmiertelnością. zeus postanowił ich umieścić na niebie jako gwiazdozbiór bliźniąt.  pomonie przypisywano miłostki z bóstwami polnymi i leśnymi, między innymi z silvanusem , pikusem , wertmunusem. pomona odrzuciła sylena i priapa , została żoną wertumnusa, który w przebraniu starej kobiety skłonił ją do małżeństwa ( etruskowie , italikowie , rzym).  pikus wzgardził wdziękami kirke , która zamieniła go w dzięcioła.  mars zakochany w minerwie zwrócił się o pomoc do anny perenny , która ...

25. 8. 2. 2. 2. płodność i przyjemność, w tym ciało i wizerunki bogów (cz 1)   wenus to bogini miłości, ukazywana nago lub do połowy obnażona, piękna i młoda, na rydwanie zaprzężonym w gołębie.  kupidyn to bóg i uosobienie miłości, syn wenus i marsa , młody mężczyzna lub nagi chłopiec ze skrzydłami u ramion, łukiem i kołczanem pełnym strzał.  volupia to bogini zmysłowej rozkoszy i przyjemności, córka kupidyna i psyche .  turan to bogini miłości i witalności, przedstawiana jako młoda dziewczyna ze skrzydłami, jej wysłannikami były lary ( etruskowie ).  junona to opiekunka życia seksualnego kobiet.  suada to bogini i uosobienie przekonywania do miłości i miłosnej namowy.  albina to bogini nieszczęśliwych kochanków ( etruskowie ).  hilaritas to personifikacja piękna, wdzięku.  talassius był bogiem zaślubin.  bogowie brali śluby jeden za drugim. jedyny bóg bez żony, polemos , wybrał jedyną boginię bez męża, ...

25. 8. 2. 2. 1. płodność i rodzina (cz 2) lex claudia de tutela mulerium z 49-44 pne zniósł ustawową opiekę agnatów nad kobietami.  sprawy o cudzołóstwo  były rozstrzygane przez sądy rodzinne, które rozwiązywały małżeństwo i zasądzały rekompensatę finansową dla poszkodowanej strony. zdrada kobiety to stosunek seksualny z mężczyzną innym niż jej mąż. jej wspólnik stawał się cudzołożnikiem gdyż rozbijał cudze małżeństwo. mężczyzna nie zdradzał żony, gdy odbywał stosunek seksualny z niewolnicą lub wyzwoloną niewolnicą. zabroniony był stosunek z kobietą niezamężną wolno urodzoną ( stuptur ).  oktawian august , wobec powszechnego upadku moralności, wprowadził w 18-17 pne lex iulia zawierające prawa karzące stosunek z zamężną kobietą, wdową lub panną. można było bezkarnie współżyć z niewolnicami, nierządnicami i aktorkami. osoby, które popełniły zdradę małżeńską, były zsyłane na dwie wyspy na morzu śródziemnym. ojciec posiadający patria potestas mógł ukarać córkę i cudz...